Jak rozliczyć zaświadczenie A1 w 2026 roku? Poradnik i zmiany ZUS.

+48 532 88 44 66

Prawidłowe rozliczenie zaświadczenia A1 to w 2026 roku kluczowy obowiązek każdego polskiego przedsiębiorcy delegującego pracowników za granicę. Niestety wielu o nim zapomina, wpadając w poważne problemy. W razie kontroli zagraniczne instytucje nakazują natychmiastową zapłatę zaległych składek w euro.

A jeśli dodamy do tego kwestie podatkowe, koszty rosną lawinowo. Praca za granicą ma wiele zalet i zazwyczaj zarabia się tam więcej, ale podatki potrafią mocno uderzyć po kieszeni. Np. w Holandia w 2026 r. podatek dochodowy od pracy (Box 1) jest progresywny i wynosi: 35,75% dla dochodu do €38 883, 37,56% dla dochodu €38 883–€78 426, a 49,50% powyżej €78 426.  Dla porównania, w Polsce ryczałt od przychodów ewidencjonowanych dla robót budowlanych co do zasady wynosi 5,5%.

Jak wygląda prawidłowe rozliczenie zaświadczenia A1?

Warto więc zgłosić się do doświadczonego biura rachunkowego, aby dowiedzieć się, czym jest zaświadczenie A1, jak legalnie zachować polskie składki i nie zapłacić za granicą kwot, które mogą doprowadzić firmę do bankructwa. Nasze urzędy patrzą przychylnie na takich przedsiębiorców, choć to wcale nie oznacza, że ułatwiają im życie. Dlatego warto powierzyć ekspertom takie kwestie jak złożenie wniosku o wydanie zaświadczenia A1 w systemie eZUS, zgłoszenie do VAT-UE czy wybór odpowiedniej formy opodatkowania.

Pisaliśmy o tym wszystkim w artykule: Jak pracować za granicą i płacić podatki w Polsce?

Dzisiaj czas na krok dalej: porozmawiamy o tym, na czym w praktyce polega obsługa i utrzymanie zaświadczenia A1. Warto pamiętać, że dokumentacja powinna być prowadzona na bieżąco, aby uniknąć nieprzyjemności związanych z międzynarodową kontrolą.

🔴 [WAŻNE] Składki (ZUS) a Podatki (Urząd Skarbowy) – nie myl tych dwóch pojęć!

To jeden z najczęstszych i najbardziej niebezpiecznych błędów wśród przedsiębiorców. Wiele osób myśli, że jeśli mają zaświadczenie A1 z polskiego ZUS, to automatycznie są zwolnieni z zagranicznych podatków. To mit!

Należy stanowczo rozdzielić dwie kwestie:

  1. ZUS (Ubezpieczenia Społeczne): Tym zajmuje się zaświadczenie A1. Potwierdza, że składki emerytalne, rentowe czy zdrowotne płacisz w Polsce.
  2. Urząd Skarbowy (Podatek dochodowy / PIT): ZUS nie ma żadnych uprawnień, aby ustalać Twoją rezydencję podatkową. O tym, w którym kraju płacisz podatek dochodowy, decydują umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (np. reguła przebywania za granicą powyżej 183 dni w roku lub posiadanie tam „ośrodka interesów życiowych”).

Możesz legalnie posiadać polskie zaświadczenie A1 i opłacać polski ZUS, ale jeśli pracujesz np. w Niemczech przez znaczną część roku, również tam może pojawić się obowiązek rozliczenia podatku dochodowego. U pracowników najemnych istotny bywa próg 183 dni oraz to, kto jest pracodawcą i kto ponosi ciężar ekonomiczny wynagrodzenia; przy JDG zwykle decyduje powstanie tzw. zakładu podatkowego (np. dłużej trwającej budowy lub stałej placówki). O ostatecznym wyniku rozstrzyga właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO). Dlatego kompleksowe doradztwo biura rachunkowego jest niezbędne, aby optymalnie i bezpiecznie ułożyć oba te obszary.

Zaświadczenie A1 w 2026 roku - infografika jak bezpiecznie delegować pracowników do pracy w UE?

Co to jest zaświadczenie A1?

Czym jest Zaświadczenie A1? To unijny dokument potwierdzający, że pracownik lub przedsiębiorca podczas pracy za granicą podlega przepisom ubezpieczeniowym tylko w jednym państwie członkowskim – w naszym przypadku w Polsce.
Na swojej stronie ZUS wyjaśnia krótko: „Zaświadczenie potwierdza, że w okresie pracy za granicą właściwe jest ustawodawstwo polskie, a więc składki powinny być opłacane w Polsce”. To Twoja „tarcza ochronna”, zwana również zaświadczeniem o ustawodawstwie właściwym, która zwalnia Cię z obowiązku opłacania odpowiedników polskiego ZUS-u w innych krajach UE i EOG.

Jak biuro rachunkowe pomaga uzyskać zaświadczenie A1?

Dokument ten jest wydawany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek o wydanie zaświadczenia A1 może złożyć: pracownik, pracodawca lub osoba pracująca na własny rachunek (JDG). Zaświadczenie to jest absolutną podstawą w dokumentacji każdego pracodawcy delegującego swoich pracowników za granicę.

Co w praktyce oznacza „rozliczenie zaświadczenia A1”?

W przepisach prawa nie istnieje oficjalne pojęcie „rozliczania A1” (tak jak rozlicza się roczny PIT). W branży księgowej i wśród przedsiębiorców to jednak bardzo popularny skrót myślowy. Co dokładnie oznacza?

Rozliczenie zaświadczenia A1 to w praktyce:

Zarabiasz za granicą? Zostaw księgowość i A1 specjalistom.

Specjalizujemy się w obsłudze firm działających międzynarodowo. Przejmiemy od Ciebie cały ciężar formalności – od występowania o Zaświadczenia A1 ZUS i ich rozliczania, po kompleksową księgowość Twojej firmy. Opisz krótko swoją sytuację, a my przygotujemy wycenę dopasowaną do Twojego biznesu.


    Podaj numer z prefiksem kraju, np. +48 Polska, +49 Niemcy, +31 Holandia, +32 Belgia, +1 USA.



    • Prawidłowe prowadzenie dokumentacji kadrowo-płacowej z uwzględnieniem tego dokumentu (nienaliczanie zagranicznych składek na listach płac).
    • Bieżące monitorowanie sytuacji firmy. ZUS wydaje A1 na określonych warunkach. „Rozliczanie” to ciągłe pilnowanie, aby prowadzona działalność nie naruszyła unijnych kryteriów – dla JDG to m.in. proporcja obrotu, a dla pracownika najemnego m.in. czas pracy w Polsce. Spełnianie tych kryteriów zmniejsza ryzyko zakwestionowania dokumentu przez zagraniczną instytucję. Warto wiedzieć, że cofnięcie A1 nie następuje jednostronnie – wymaga procedury dialogu między instytucjami ubezpieczeniowymi (art. 5 Rozp. 987/2009), podczas której ZUS może bronić Twojego statusu.

    Ten artykuł wyjaśnia zasady. Jeśli wolisz mieć pewność, że wszystko jest zrobione poprawnie – od wniosku A1 po rozliczenie i księgowość – sprawdzimy Twój przypadek indywidualnie.

    Obecnie wnioski o zaświadczenia A1 składa się do ZUS wyłącznie elektronicznie, poprzez platformę eZUS (która zastąpiła dawne PUE ZUS). System bywa skomplikowany, a jeden błąd w kodzie zawodu czy dacie może skutkować odrzuceniem wniosku. To wszystko dokładnie wyjaśnia ZUS w swoim poradniku „Jak otrzymać zaświadczenie A1”, ale nawet my przyznajemy, że nie jest to napisane jasnym i zrozumiałym językiem.

    A1 potwierdza, które ustawodawstwo w zakresie ubezpieczeń społecznych jest właściwe (np. polskie), czyli gdzie opłaca się składki — niezależnie od miejsca wykonywania pracy w UE/EOG.

    Zaświadczenie A1 a tymczasowe przeniesienie / delegowanie JDG

    Zgodnie z unijnymi przepisami, przedsiębiorca może być zwolniony z obowiązku odprowadzania zagranicznych składek, jeśli tymczasowo przenosi swoją działalność do innego państwa. Maksymalny okres ważności zaświadczenia A1 w trybie tymczasowego przeniesienia (art. 12 Rozp. 883/2004) wynosi do 24 miesięcy. Uwaga: ten tryb dotyczy oddelegowania do jednego kraju – jeśli pracujesz równocześnie w kilku państwach UE, obowiązuje inny tryb (art. 13 Rozp. 883/2004) z odrębnymi zasadami, opisanymi niżej. Po upływie 24 miesięcy oddelegowania co do zasady składki należy odprowadzać w kraju wykonywania pracy. Istnieje jednak możliwość zawarcia porozumienia wyjątkowego (art. 16 Rozp. 883/2004) między polskim ZUS a instytucją zagraniczną, które może przedłużyć stosowanie polskiego ustawodawstwa – tę opcję warto rozważyć przed wyjazdem lub z wyprzedzeniem przed końcem okresu A1.

    Przykład:

    Pani Katarzyna prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce, świadcząc usługi konsultingowe. Otrzymuje zlecenie od firmy niemieckiej, które wymaga jej obecności w Niemczech przez 18 miesięcy. Pani Katarzyna uzyskuje zaświadczenie A1, które potwierdza, że nadal podlega polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych pomimo tymczasowej pracy w Niemczech. Po powrocie do Polski po 18 miesiącach, kontynuuje odprowadzanie składek w Polsce.


    Zaświadczenie A1 a praca w kilku krajach UE (Słynna „Zasada 25%”)

    Aby zachować polski ZUS pracując w kilku państwach jednocześnie (lub w jednym kraju UE oraz w Polsce), konieczne jest wykazanie przed ZUS-em tzw. „znacznej części działalności” w kraju macierzystym. W praktyce oznacza to osiągnięcie co najmniej 25% całkowitego obrotu, czasu pracy lub liczby świadczonych usług na terenie Polski w trakcie ważności A1. Oznacza to, że Twój biznes musi realnie funkcjonować w RP, a nie być tzw. firmą-skrzynką pocztową.

    Przykład 1 (Praca w kilku krajach):

    Pan Tomasz jest konsultantem IT zatrudnionym przez polską firmę, ale regularnie pracuje w różnych projektach w Polsce, Niemczech i Francji. W ciągu roku, 40% jego przychodów pochodzi z pracy wykonywanej w Polsce, a reszta z projektów realizowanych w innych krajach UE. Dzięki zaświadczeniu A1, Pan Tomasz jest ubezpieczony w Polsce, ponieważ spełnia wymóg osiągania minimum 25% swojego przychodu z pracy wykonywanej w Polsce.


    Zaświadczenie A1, a praca w jednym kraju UE i Polsce

    Podobnie jak w przypadku pracy w kilku krajach UE, tutaj również wymagane jest, aby co najmniej 25% całkowitego wynagrodzenia pochodziło z pracy wykonywanej w Polsce w okresie obowiązywania zaświadczenia A1.

    Przykład: 2 (Jeden kraj UE i Polska)

    Pani Agnieszka pracuje dla polskiej firmy budowlanej, ale została delegowana do Hiszpanii. Nadal jednak wykonuje część projektów zdalnie dla polskich klientów (30% dochodu). Mimo że fizycznie przebywa w Hiszpanii, spełnia kryterium minimum 25% przychodu z Polski, co pozwala jej utrzymać A1.

    Osoba z zaświadczeniem A1 musi również pamiętać o przestrzeganiu lokalnych przepisów w kraju wykonywania pracy (np. zgłoszenie pobytu czy rejestracja w lokalnych systemach pracowniczych, jak belgijska Limosa).

    W praktyce, ogólna ocena prowadzenia działalności gospodarczej lub pracy najemnej bierze pod uwagę zarówno lokalizację wykonywanej pracy, jak i pochodzenie przychodów. Jeśli pracownik lub przedsiębiorca spędza co najmniej 25% czasu pracy lub uzyskuje co najmniej 25% swojego wynagrodzenia w państwie członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, uznaje się, że znacząca część pracy jest wykonywana w tym państwie. To ma bezpośredni wpływ na określenie, w którym państwie należy odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne.

    Osoba, która otrzymała zaświadczenie A1, jest zobowiązana m.in. do:

    1. Prawidłowego rozliczania działalności w polskim systemie – zgodnie z polskim ustawodawstwem ubezpieczeniowym, które potwierdza A1. To w Polsce, a nie w kraju wykonywania pracy, opłacasz składki w okresie ważności zaświadczenia. Dopiero takie rozliczanie zaświadczenia A1 jest prawidłowe.
    2. Dopełnienia obowiązków rejestracyjnych wynikających z przepisów o delegowaniu w kraju wykonywania pracy – jeśli takie obowiązki istnieją. Są to odrębne przepisy od ubezpieczeń społecznych. Przykłady: Belgia wymaga rejestracji przez system Limosa, Niemcy – zgłoszenia w trybie MiLoG (ustawa o płacy minimalnej), Francja – powiadomienia przez system SIPSI. Obowiązki te dotyczą pracodawcy delegującego lub samego pracownika – w zależności od kraju i formy zatrudnienia.

    🔴 [NOWOŚĆ] Karta EKUZ a Zaświadczenie A1 – dlaczego potrzebujesz obu?

    Pamiętaj, że A1 to dokument dla inspektorów pracy i urzędów. Jeśli jednak ulegniesz wypadkowi na budowie za granicą, lekarz w szpitalu poprosi Cię o Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Bez niej zapłacisz za zagraniczne leczenie z własnej kieszeni! Co ważne, karta EKUZ dla pracowników wyjeżdżających do pracy w UE jest wydawana przez oddziały NFZ właśnie na podstawie posiadanego i ważnego zaświadczenia A1.

    Przy delegowaniu A1 bywa kluczowym dokumentem do uzyskania EKUZ na okres pracy za granicą.

    🔴 [NOWOŚĆ] Cyfrowe kontrole w UE (System EESSI) – koniec z ukrywaniem pracy

    Zastanawiasz się, czy zagraniczny urząd w ogóle dowie się, że pracujesz na ich terenie bez dokumentów, jeśli nikt fizycznie nie przyjdzie na kontrolę? Odpowiedź brzmi: tak, i to bardzo szybko.

    W Europie pełną parą działa system EESSI (Elektroniczna Wymiana Informacji dotyczących Zabezpieczenia Społecznego). Urzędy z całej Unii wymieniają się danymi cyfrowo i w czasie rzeczywistym. Zagraniczne instytucje ubezpieczeniowe mogą stosunkowo sprawnie uzyskać informację o Twoim A1 z polskiego ZUS – właśnie dlatego ukrywanie braku dokumentu przestało mieć sens. Warto zaznaczyć, że EESSI to kanał wymiany danych między instytucjami (ZUS, odpowiednio zagraniczne organy ubezpieczeniowe) – nie narzędzie bezpośrednio dostępne dla inspektora na placu budowy. Jednak wynik tej wymiany trafia szybko do organów kontrolnych.

    Czym grozi brak zaświadczenia A1? Konsekwencje są surowe!

    Brak dokumentu A1 (lub tzw. nierozliczenie go, czyli złamanie warunków proporcji, na jakich zostało wydane) to ryzyko finansowe, które dla wielu polskich firm oznacza widmo bankructwa. Zagraniczne urzędy wymieniają się informacjami z polskim ZUS przez system EESSI. W Niemczech kontrolę legalności zatrudnienia i delegowania prowadzi przede wszystkim Zollamt (urząd celny – Finanzkontrolle Schwarzarbeit, FKS), a nie Finanzamt (urząd podatkowy zajmujący się podatkami dochodowymi). Konsekwencje stwierdzonych nieprawidłowości mogą pojawić się szybko. Co Ci grozi?

    • Naliczenie wstecznych składek w obcej walucie: Zagraniczny urząd ubezpieczeniowy automatycznie uzna, że podlegasz pod ich system. Będziesz musiał zapłacić zaległe, zachodnie składki w euro wraz z odsetkami!
    • Grzywny lub kary pieniężne: W krajach takich jak Francja, Austria czy Niemcy, kary za sam fizyczny brak dokumentu podczas kontroli nakładane są natychmiastowo.
    • Odmowa wejścia na plac budowy: Zagraniczni generalni wykonawcy zazwyczaj nie dopuszczą Twoich pracowników do pracy bez okazania dokumentu A1, bojąc się solidarnej odpowiedzialności.

    Masz JDG i pracujesz za granicą?

    Zanim podejmiesz decyzję, zadzwoń – sprawdzimy Twoją sytuację A1: +48 532 88 44 66. Obsługa w 100% online, w całej Polsce.

    Zadzwoń: sprawdźmy Twoje A1 → +48 532 88 44 66

    Zobacz pakiet A1 + księgowość →

    Więcej informacji dotyczących braku rozliczenia zaświadczenia A1, opisanych na podstawie historii naszego klienta znajdziesz w naszym artykule: Co się stanie, jeśli dostanę zaświadczenie A1, mimo że nie rozliczyłem poprzedniego?

    Kary za brak A1 w praktyce – historia, która mogła spotkać każdego

    Przepisy przepisami, ale jak to wygląda w prawdziwym życiu? Posłuchajcie historii Pana Piotra, właściciela niewielkiej firmy remontowej. Pan Piotr zdobył świetny kontrakt w Berlinie. Zebrał sprawdzoną ekipę czterech fachowców, spakował busy i ruszyli do pracy. Wiedział o zaświadczeniach A1, ale pomyślał: „Złożę wnioski jak wrócimy na weekend, teraz liczy się czas, żeby wejść na budowę”.

    Trzeciego dnia na placu budowy pojawił się niemiecki Zollamt (urząd celny kontrolujący m.in. nielegalne zatrudnienie). Kiedy inspektorzy poprosili o certyfikaty A1, Pan Piotr musiał przyznać, że jeszcze ich nie ma. Skutek?

    • Natychmiastowe wstrzymanie prac.
    • Niemiecki urząd uznał, że pracownicy nie mają polskiego ubezpieczenia, więc od pierwszego dnia podlegają pod bardzo drogi system niemiecki.
    • Na firmę Pana Piotra nałożono obowiązek opłacenia niemieckich składek wstecz wraz z gigantyczną karą finansową za brak zgłoszeń.

    Zysk z lukratywnego kontraktu wyparował w jeden dzień. Ta historia pokazuje jedno: zagraniczne urzędy nie uznają wymówek. W erze wspomnianego wcześniej cyfrowego systemu EESSI, inspektor sprawdzi Twój status w ZUS-ie kilkoma kliknięciami na tablecie. Nie warto ryzykować dorobku życia dla zaoszczędzenia kilku godzin na formalnościach.

    Przykład ilustracyjny (dane złożone, nie konkretny klient): pan Marek, JDG budowlana spod Rzeszowa, kontrakt w Niemczech. Miał A1, ale nie wiedział, jak rozliczyć poprzedni okres przed złożeniem kolejnego wniosku – ani czy nie przekroczył orientacyjnego progu 25% przychodu w Polsce. Takie sytuacje układamy z klientami krok po kroku, tak żeby kolejne A1 nie było zagrożone. Jeśli rozpoznajesz w tym swoją sytuację – odezwij się, zanim zrobisz to sam.

    Zaświadczenie A1 z datą wsteczną (Retroaktywne) – koło ratunkowe

    Zazwyczaj o dokument A1 wnioskujemy przed rozpoczęciem pracy za granicą. Zdarza się jednak, że formalności nie zostały dopełnione w ferworze wyjazdu. Na szczęście przepisy dopuszczają wydanie zaświadczenia A1 z datą wsteczną (retroaktywnie).

    Aby uzyskać takie zaświadczenie, pracodawca lub pracownik musi udowodnić w ZUS, że od pierwszego dnia wyjazdu obiektywnie spełniał wszystkie wymagane prawem kryteria (np. utrzymywał centrum interesów w Polsce, spełniał regułę 25%). To „koło ratunkowe” często chroni firmy podczas audytów księgowych po zakończeniu kontraktu.

    Przykłady zastosowania A1 z datą wsteczną:

    • Pan Jan (Pracownik budowlany): Firma nie zdążyła wyrobić A1 przed jego wyjazdem do Niemiec na 6 miesięcy. Po powrocie zawnioskowano o A1 z datą wsteczną. Ponieważ umowa i polskie składki trwały nieprzerwanie, ZUS wydał dokument, co uratowało firmę przed niemieckimi roszczeniami.
    • Pani Ania (Konsultantka IT): Szybki wyjazd do Belgii sprawił, że zapomniano o wniosku do eZUS. Złożenie wniosku po kilku miesiącach z datą wsteczną naprawiło błąd.

    Zaświadczenie A1 z datą wsteczną umożliwia uregulowanie kwestii ubezpieczeń społecznych za okresy, które już minęły. To znacząco ułatwia sytuację dla pracowników i pracodawców, którzy z różnych przyczyn nie dopełnili formalności przed rozpoczęciem pracy za granicą.

    Jak uzyskać zaświadczenie A1 z datą wsteczną?

    Aby uzyskać zaświadczenie A1 z datą wsteczną, pracodawca lub pracownik musi złożyć odpowiedni wniosek do właściwego organu ubezpieczeń społecznych. Ważne jest, aby udowodnić, że pomimo braku formalnego zaświadczenia, warunki do jego wydania były spełnione od początku okresu, na który wnioskowane jest zaświadczenie. Wtedy rozliczanie zaświadczenia A1 będzie prawidłowe.

    Temat rozliczania zaświadczenia A1 nie jest łatwy. Dlatego proponujemy zarówno pracownikom jak i pracodawcom skorzystanie z usług Biura Rachunkowego Precyzja. Specjalizujemy się w tych zagadnieniach i z chęcią pomagamy w uniknięciu raf i mielizn związanych z biurokracją wiążącą się z pracą zagranicą.

    Skontaktuj się z nami!

    Wolisz, żeby ktoś po prostu zajął się tym za Ciebie? A1, ZUS, podatki i księgowość JDG w jednym miejscu – to nasza codzienność. Zadzwoń: +48 532 88 44 66 albo zobacz pakiet A1 + księgowość.

    tel. +48 532 88 44 66

    e-mail: biuro@biuroprecyzja.pl

    Dbamy o to, aby nasze artykuły były praktyczne i oparte na realnym doświadczeniu.
    Pamiętaj jednak, że podatki i księgowość – szczególnie przy JDG z dochodami zagranicznymi oraz w sprawach związanych z A1 z ZUS – wymagają indywidualnej analizy na dokumentach. To, co działa w jednym przypadku, w innym może być błędem.
    Jeśli chcesz mieć pewność i zlecić obsługę, skontaktuj się z Biurem Rachunkowym Precyzja – ustalimy zakres i koszt współpracy oraz przejmiemy rozliczenia w Twojej sprawie.

    Avatar of Olga Bielecka

    Olga Bielecka

    Olga Bielecka — Główna Księgowa i Partner Zarządzający w Biurze Rachunkowym Precyzja Sp. z o.o. Tworzy eksperckie treści na blog biuroprecyzja.pl, koncentrując się na rozliczeniach JDG z dochodami zagranicznymi, zaświadczeniach A1, rezydencji podatkowej i delegowaniu pracowników w UE. Opracowuje praktyczne artykuły dotyczące podatków, ZUS i obowiązków formalnych przedsiębiorców działających transgranicznie. Jej publikacje pomagają uporządkować proces rozliczeń, lepiej zrozumieć zasady dokumentacji A1 oraz ograniczyć ryzyko błędów przy działalności prowadzonej w Polsce i za granicą.

    LinkedIn →

    106 Komentarzy

    • Dzień dobry posiadam zaświadczenie a1 na Austrię wydana w listopadzie zeszłego roku. ( 25 proc dochodów w Polsce) Chciałbym do posiadanej a1 dodać państwo Niemcy. Czy jest to możliwe? Czy muszę rozliczyć posiadaną A1 i złożyć nowy wniosek dotyczący dwóch państw?

      • Panie Marcinie,

        nie można samodzielnie „dopisać” Niemiec do wydanego już A1. Ponieważ zmienia się planowane miejsce wykonywania pracy, trzeba zgłosić zmianę do ZUS przez wniosek US-35 w eZUS. Na podstawie podanych informacji ZUS oceni, czy dotychczasowe zaświadczenie należy zmienić lub anulować oraz jaki wniosek będzie właściwy dla dalszej pracy.

        To zależy również od trybu A1. Czasowa praca w jednym państwie i zwykłe wykonywanie działalności w dwóch lub kilku państwach podlegają innym zasadom. Dlatego nie przesądzałabym bez dokumentu, że najpierw trzeba „rozliczyć i zamknąć” obecne A1. Najbezpieczniej zgłosić zmianę przed rozpoczęciem pracy w Niemczech i opisać ZUS rzeczywisty plan pracy w Austrii, Niemczech i Polsce.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

        • Witam, mam problem ponieważ dostałem decyzję z polskiego ZUSu, że w roku 2023 podlegałem pod holenderskie ubezpieczenie z tytułu nie zdobycia 5% wymaganych dochodów z Polski. Najprawdopodobniej będę musiał zapłacić wyrównanie za cały rok w Holandii i chciałbym to obliczyć lecz nigdzie nie mogę znaleźć informacji o stawkach. Jestem osobą samozatrudnioną. Bardzo proszę o pomoc chociaż w podaniu stawek które obowiązują w Holandii

          • Panie Dominiku,

            z opisu wynika, że otrzymał Pan ustalenie dotyczące podlegania holenderskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Na tej podstawie nie da się jednak bezpiecznie wyliczyć należności, posługując się progami podatku dochodowego — podatek i składki ubezpieczeniowe to odrębne obciążenia.

            Jeżeli polski ZUS wskazał ustawodawstwo holenderskie za 2023 rok, wysokość ewentualnych składek i sposób ich rozliczenia powinny zostać potwierdzone przez właściwą instytucję holenderską. Znaczenie mają m.in. dokładny okres podlegania, rodzaj działalności, podstawa wymiaru oraz ubezpieczenie zdrowotne. Bez decyzji ZUS i informacji z instytucji holenderskiej nie podawałabym kwoty ani procentu.

            W tej sytuacji warto przekazać decyzję osobie, która zna holenderskie ubezpieczenia samozatrudnionych, albo skontaktować się bezpośrednio z właściwą instytucją w Holandii. Dopiero na tej podstawie można policzyć rzeczywistą należność.

            Pozdrawiam serdecznie,
            Olga Bielecka

          • Dzień dobry,
            mam wydane zaświadczenia A1 na pracę w Belgii (25 % dochodu musi być w Polsce). Od jakiej kwoty mam wyliczyć te 25 %?

            • Pani Paulino,

              nie ma jednej kwoty, od której w każdym przypadku liczy się 25%. Najpierw trzeba ustalić, czy chodzi o pracownika, czy o osobę prowadzącą działalność oraz czy A1 wydano dla czasowego wyjazdu, czy dla pracy zwykle wykonywanej w kilku państwach.

              Przy działalności na własny rachunek w kilku państwach ZUS ocenia łącznie m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód. Przy pracy najemnej znaczenie mają przede wszystkim czas pracy i wynagrodzenie. Próg 25% jest wskaźnikiem „znacznej części” aktywności w państwie zamieszkania, a nie prostą zasadą, że dokładnie 25% każdej faktury lub dochodu musi pochodzić z Polski.

              Żeby policzyć to prawidłowo, trzeba znać podstawę wydania A1, okres oceny oraz rzeczywiste miejsca wykonywania pracy. Sama wysokość przychodu od polskiego kontrahenta nie zawsze rozstrzyga sprawę.

              Pozdrawiam serdecznie,
              Olga Bielecka

      • Dzień dobry mam takie pytanie miałem wydane zaświadczenie a1 w 2022 zaświadczenie się skończyło chcieliśmy żeby nasz księgowa rozliczyła a1 nie rozliczyła tego i wnioskował o nowe zaświadczenie a1 mówiła że jeszcze nie trzeba się rozliczać bo jakby nie było rozliczone to nie wydali by nowego świadczenia a jeżeli nie rozliczyła to samo by się nie rozliczylo proszę o odp co w takie sytuacji robić

        • Dzień dobry,

          uzyskanie kolejnego zaświadczenia A1 nie zależy od „rozliczenia” poprzedniego ani od wykazania, że dokładnie 25% przychodów pochodziło z Polski. Taki jednolity warunek nie istnieje — nie ma też odrębnej deklaracji zamykającej poprzednie zaświadczenie.

          Przy pracy w dwóch lub kilku państwach ZUS, rozpatrując kolejny wniosek, patrzy przede wszystkim na przewidywaną sytuację w najbliższych 12 miesiącach i ocenia łącznie m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód. Dane z poprzedniego okresu mogą być pomocne, jeśli wiarygodnie pokazują rzeczywisty model działalności — dlatego warto zachować faktury, ewidencję miejsc i czasu pracy oraz umowy.

          Jeżeli w okresie poprzedniego A1 zmieniły się okoliczności podane we wniosku, zmianę należało zgłosić instytucji, która wydała zaświadczenie ; przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, ale właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy i warto go potwierdzić w ZUS. Uzupełnienie po fakcie bywa możliwe, ale nie jest standardową ścieżką i może skłonić ZUS do ponownej oceny całego okresu. Przy czasowym przeniesieniu działalności do jednego państwa obowiązują natomiast inne warunki niż przy pracy w kilku państwach, więc tryb kolejnego wniosku warto dopasować do faktycznego planu.

          Pozdrawiam serdecznie,
          Olga Bielecka

          • Co gdy, założyłem dzialnosc jednoosobową przed końcem roku (końcówka października), uzyskałem A1, ale kontrakt za granicą kończył się z końcem roku. Więc nie miałem jak wykazać dochodu z Polski. Jakie są kary grzywny, bądź konsekwencję.

            • Panie Marcinie,

              nie ma odrębnego formularza „rozliczenia A1″ ani grzywny za jego niezłożenie – takiego dokumentu po prostu nie ma. Co innego, jeżeli okoliczności podane we wniosku nie odpowiadały rzeczywistości – wtedy w grę wchodzi weryfikacja zaświadczenia, a przy świadomym podaniu nieprawdziwych danych także odpowiedzialność za nie; z Pana opisu nie wynika jednak, żeby o taką sytuację chodziło. Zaświadczenie A1 potwierdza, któremu systemowi ubezpieczeń społecznych podlega Pan w danym okresie, i to właśnie ten stan może być weryfikowany, jeżeli rzeczywisty przebieg pracy odbiegał od danych podanych we wniosku.

              Sam brak przychodu z Polski w krótkim okresie nie musi oznaczać, że coś zostało naruszone. Znaczenie ma podstawa, na której wydano zaświadczenie: przy czasowym przeniesieniu działalności za granicę (art. 12 rozporządzenia 883/2004) ocenia się przede wszystkim to, czy działalność w Polsce była utrzymywana, a przy zwykłej pracy w kilku państwach (art. 13) – czy znaczna część aktywności pozostawała w państwie zamieszkania. Wskaźnik 25% jest w tej drugiej sytuacji jedną z przesłanek pomocniczych, ocenianych łącznie z czasem pracy, liczbą usług i obrotem, a nie samodzielnym warunkiem każdego A1.

              Jeżeli okoliczności zmieniły się w stosunku do wniosku – kontrakt się zakończył, działalność w Polsce nie ruszyła – zmianę należy zgłosić instytucji, która wydała zaświadczenie; przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, choć właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy. Możliwym skutkiem weryfikacji jest uznanie, że w spornym okresie właściwe było ustawodawstwo innego państwa, a co za tym idzie – rozliczenie składek według tamtejszych zasad. Nie mogę przesądzić, jak ZUS oceni Pana sytuację, bo zależy to od dokumentów i faktycznego przebiegu pracy. Kwestie podatkowe to odrębna analiza, której A1 nie rozstrzyga.

              Warto zebrać dokumenty za ten okres: umowę, faktury, daty i miejsca wykonywania pracy. Zapraszam do kontaktu – przejdziemy przez to na Pana dokumentach.

              Pozdrawiam serdecznie,
              Olga Bielecka

      • Witam. Mąż ma JDG, posiada A1 (25%dochodu z PL) do 07.2025. Potem chciałby podpisac kontrakt z niemiecka firmą. 05.i 06.25 musi mieć dzialalnosc w PL? czy 08.i 09.25? Tak by móc złożyć a1 na 24msce?
        Czy za okres poprzedniej A1 07.24-07.25 musi rozliczyć się z 25% obrotu w PL?

        • Pani Patrycjo,

          nie da się przesądzić na podstawie samego komentarza, że mąż musi prowadzić działalność w Polsce akurat w maju i czerwcu albo w sierpniu i wrześniu 2025 roku. Najpierw trzeba sprawdzić, na jakiej podstawie wydano obecne A1 i jak faktycznie będzie wyglądała praca po lipcu 2025 roku.

          Jeżeli mąż zwykle pracuje w Polsce i w innych państwach, zastosowanie mogą mieć zasady pracy w kilku państwach. Wtedy ZUS ocenia m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód, patrząc przede wszystkim na przewidywaną sytuację w kolejnych 12 miesiącach. Poprzednia działalność może być pomocna, jeśli daje wiarygodny obraz obecnego modelu pracy.

          Jeżeli natomiast po lipcu będzie czasowo wykonywał działalność wyłącznie w Niemczech, trzeba osobno sprawdzić warunki czasowego przeniesienia działalności. Nie sprowadzałabym więc sprawy do „rozliczenia 25%” ani do dwóch wskazanych miesięcy. Przed nowym kontraktem warto przeanalizować obecne A1, plan pracy i rodzaj właściwego wniosku.

          Pozdrawiam serdecznie,
          Olga Bielecka

      • WITAM ,chce zejść Z VATU na ryczałt (R18/ pracuję dla zagranicznego klienta minęło już 12miesiecy ,nie wystawiałem faktur w Polsce ) muszę zrobić 25 % w udziału teraz w Polsce .Urząd skarbowy Polsce mi odmówił przejścia na ryczałt twierdząc że Irlandia ( mój pośrednik który wystawia faktury) niby że wyszedł z działu Schengen

        • Panie Adamie,

          w tym pytaniu mieszają się dwie zupełnie odrębne sprawy i warto je rozdzielić, bo rządzą się innymi przepisami.

          Pierwsza to forma opodatkowania. Prawo do ryczałtu i rezygnacja z VAT wynikają z przepisów podatkowych i nie zależą od progu 25%, o którym mowa przy zaświadczeniu A1. Ten próg dotyczy ustalania właściwego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych i nie jest warunkiem przejścia na ryczałt. Nie należy też wystawiać faktur w Polsce tylko po to, żeby „wyrobić” jakiś udział – liczy się rzeczywisty zakres działalności, a sztuczne działania bywają kwestionowane.

          Nie znaczy to jednak, że odmowa urzędu jest bezprzedmiotowa – organy podatkowe badają czasem faktyczną skalę i miejsce prowadzenia działalności, a dowody w tej sprawie są niezależne od zaświadczenia A1. Odmowę trzeba przeanalizować na gruncie przepisów podatkowych, nie przez pryzmat reguł koordynacji ubezpieczeń.

          Druga sprawa to stanowisko urzędu skarbowego. Żeby się do niego odnieść, trzeba znać treść pisma i podaną w nim podstawę, bo z samego opisu nie da się ocenić, czego dokładnie dotyczy odmowa. Przy usługach rozliczanych przez podmiot zagraniczny znaczenie ma m.in. to, kto jest faktycznym nabywcą usługi i gdzie znajduje się miejsce jej świadczenia.

          Bez treści pisma i faktur nie odniosę się do przyczyn odmowy – to wymaga analizy dokumentów, nie oceny z opisu. Jeśli prześle nam Pan pismo z urzędu oraz kilka przykładowych faktur, przeanalizujemy sprawę i powiemy, jakie kroki mają sens. Zapraszam do kontaktu.

          Pozdrawiam serdecznie,
          Olga Bielecka

    • Dzień Dobry, jestem freelancerem, nie prowadzę działaności, ale jestem ubezpieczona w Polsce (dobrowolny KRUS). Dostałam projekt za granicą (Węgry) na okres ok 4 miesięcy. Musiałam wyjechać z dnia na dzień. Chciałabym ubiegać się o certyfikat A1, ale niestety strona ZUS jest dla mnie ,zawiła’…

      • Dzień dobry,

        jeżeli rzeczywiście podlega Pani ubezpieczeniu społecznemu rolników, właściwą instytucją do ustalenia ustawodawstwa i ewentualnego wydania A1 może być KRUS, a nie ZUS. KRUS publikuje odrębny wniosek o A1 i wskazuje właściwą jednostkę terenową. Nie należy składać równoległych wniosków do obu instytucji „na wszelki wypadek”.

        W Pani sytuacji istotne jest jednak, na jakiej podstawie wykonuje Pani projekt, czy nadal spełnia Pani warunki ubezpieczenia w KRUS oraz od kiedy faktycznie pracuje Pani na Węgrzech. Tego nie da się ustalić z samego komentarza. Proszę możliwie szybko zgłosić do KRUS dokładny rodzaj umowy, zakres pracy i datę wyjazdu. A1 może być w niektórych sytuacjach wydane za okres wsteczny, ale tylko wtedy, gdy warunki właściwego ustawodawstwa były rzeczywiście spełnione.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień Dobry

      Mąż jest wspólnikiem spólki cywilnej w Polsce, w chwili obecnej pracuje za granicą (Szwajcarii) ma umowę o pracę. Jakie dokumenty muszę przedstawić do Zus żeby nie płacić składek w dwóch krajach.

      • Pani Agnieszko,

        przy równoczesnej pracy najemnej w Szwajcarii i udziale w spółce cywilnej w Polsce co do zasady stosuje się ustawodawstwo państwa, w którym wykonywana jest praca najemna — w opisanej sytuacji szwajcarskie. Nie oznacza to jednak, że cokolwiek dzieje się automatycznie.

        Pierwszym krokiem powinno być zgłoszenie sytuacji właściwej instytucji i ustalenie, która z nich potwierdzi ustawodawstwo — w praktyce wymaga to weryfikacji z ZUS i z instytucją szwajcarską. Dopiero formalne ustalenie, potwierdzone odpowiednim dokumentem, daje bezpieczną podstawę, aby zakończyć opłacanie składek w Polsce z tytułu spółki. Nie rekomendowałabym samodzielnego wyrejestrowania „na zapas”, zanim sprawa zostanie ustalona, bo w razie odmiennej oceny powstałaby zaległość. Proszę też wziąć pod uwagę, że objęcie ustawodawstwem szwajcarskim może oznaczać obowiązek składkowy w Szwajcarii również od aktywności w spółce — skutki po stronie szwajcarskiej wymagają odrębnego sprawdzenia.

        Proszę też pamiętać, że opieram się na krótkim opisie: znaczenie mają m.in. charakter pracy męża w spółce, miejsce zamieszkania i rzeczywiste miejsca wykonywania obu aktywności. Przy dokumentach da się to ustalić precyzyjnie.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry, Chciałabym przez okres dwóch miesięcy pracować zdalnie z zagranicy (to jest moja prośba a nie delegacja ze strony pracodawcy). Firma w której pracuję ma siedzibę w Polsce. Pracodawca powiedział, że jak chce to mam jego zgodę na pracę zdalną z zagranicy pod warunkiem, że wystąpię o zaświadczenie A1. Czy z punktu widzenia ubezpieczenia społecznego takie rozwiązanie jest poprawne? Czy jeżeli chciałabym pracować przez miesiąc z zagranicy, potem znów wrócić i wyjechać ponownie, to muszę wypełniać je dwukrotnie. I jeszcze jedna wątpliwość, jeśli w trakcie mojego popytu coś się stanie i zostanie mi wydane zwolnienie lekarskie jak wówczas będzie to rozliczone w Polsce?

      • Pani Agnieszko,

        sama zgoda pracodawcy nie przesądza jeszcze, że podczas pracy zdalnej za granicą nadal będzie Pani podlegała polskim ubezpieczeniom. Trzeba ustalić właściwe ustawodawstwo przed wyjazdem i uzyskać A1 na podstawie odpowiadającej rzeczywistemu modelowi pracy.

        Jednorazowa, uzgodniona z pracodawcą i ograniczona w czasie praca zdalna za granicą może w określonych warunkach zostać oceniona jako czasowe delegowanie. Jeżeli wyjazdy mają być regularnym schematem pracy w dwóch państwach, zastosowanie mogą mieć zasady pracy w kilku państwach albo porozumienie dotyczące telepracy transgranicznej. Nie można więc z góry stwierdzić, że każdy miesięczny wyjazd wymaga osobnego A1 — dokument powinien odpowiadać planowanym państwom i okresom pracy.

        W razie choroby za granicą trzeba niezwłocznie przekazać pracodawcy dokument wystawiony przez zagranicznego lekarza. To, jakie dane, tłumaczenie i dalsze dokumenty będą potrzebne do polskiego wynagrodzenia lub zasiłku chorobowego, zależy od państwa wystawienia i konkretnej sytuacji. Przed wyjazdem pracodawca powinien więc potwierdzić zarówno podstawę A1, jak i procedurę obsługi zagranicznego zwolnienia.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry. Przy pracy w Belgii po JDG na A1, musi być 25% dochodów uzyskanych na terytorium Polski. Przykładowo dochód uzyskany w Belgii wyniósł 198660 PLN, czy może być jedną faktura na 49665 PLN? Czy liczy się po miesiącu czy łącznie za rok?

      • Panie Oleksandrze,

        liczba faktur sama w sobie nie przesądza o spełnieniu warunków A1. ZUS ocenia rzeczywistą działalność: gdzie praca była wykonywana, jaki był obrót, czas pracy, liczba usług i dochód. Jedna faktura za faktycznie wykonaną w Polsce usługę może być elementem dokumentacji, ale nie zastępuje całej oceny i nie powinna być wystawiana wyłącznie po to, aby „dobić” do procentu.

        Również podane wyliczenie wymaga korekty. Jeżeli — tylko dla przykładu — ocenialibyśmy wyłącznie obrót i obrót zagraniczny wynosiłby 198 660 zł, to polski obrót stanowiący 25% łącznego obrotu wynosiłby 66 220 zł, ponieważ 66 220 / (198 660 + 66 220) = 25%. Kwota 49 665 zł to 25% samego obrotu zagranicznego, a nie 25% całości.

        W praktyce nie należy jednak opierać A1 na samym działaniu matematycznym. ZUS bierze pod uwagę przewidywaną sytuację w kolejnych 12 miesiącach i może sprawdzić dokumenty potwierdzające realne wykonywanie działalności w poszczególnych państwach.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

        • dzień dobry
          czy 25% nie powinno być od całości dochodu w trakcie A1 a nie 25% tylko dochodu zagranicznego, wtedy
          198660 +49665= 248 325 x25%=62 081
          i to jest kwota faktury polskiej
          czy tak jest ?

          dziękuję i pozdrawiam

          • Panie Piotrze,

            ma Pan rację, że 25% należy odnosić do całości, ale kwota 62 081 zł również nie daje 25% łącznego obrotu, ponieważ dodanie polskiej faktury zmienia sumę. Jeżeli obrót zagraniczny jest stały i wynosi 198 660 zł, to przy polskim obrocie 66 220 zł łączna kwota wyniesie 264 880 zł, a udział polski będzie równy 25%.

            To tylko przykład matematyczny. Przy działalności w kilku państwach ZUS nie ocenia sprawy wyłącznie na podstawie jednej faktury lub jednego wskaźnika. Bierze pod uwagę także czas pracy, liczbę usług, dochód i inne okoliczności rzeczywistego prowadzenia działalności. Dlatego sama kwota faktury nie gwarantuje spełnienia warunków A1.

            Pozdrawiam serdecznie,
            Olga Bielecka

    • Proszę o pomoc,
      Firma wysyła pracowników za granicę do prac ogólnobudowlanych. Wiem , że muszę wystąpić o zaświadczenia A1 dla pracowników .
      Proszę o informację, jak rozliczyć zaświadczenie A1, jeżeli firma nie świadczy żadnych usług w Polsce i nie będzie mogła mieć 25% dochodu w PL.
      Jak będzie wyglądało rozliczenie i czy w ogóle możemy starać się o zaświadczenia.
      Pozdrawiam

      • Pani Angeliko,

        na podstawie komentarza nie da się potwierdzić, że firma otrzyma A1 dla pracowników. Przy delegowaniu ZUS sprawdza, czy pracodawca normalnie prowadzi w Polsce znaczącą działalność inną niż sama administracja wewnętrzna. Analizowane mogą być m.in. obrót, liczba umów i pracowników, miejsce rekrutacji oraz to, gdzie faktycznie realizowane są usługi.

        Brak jakichkolwiek usług i obrotu w Polsce jest więc istotnym sygnałem ryzyka. Sam polski adres, zarząd, biuro czy opłacanie składek nie muszą wystarczyć. Próg około 25% obrotu jest wskaźnikiem używanym przy ocenie pracodawcy, ale niższy wynik nie zawsze automatycznie zamyka sprawę — wymaga pogłębionej analizy wszystkich okoliczności.

        Przed złożeniem wniosków warto zebrać dane o obrocie, umowach, pracownikach i rzeczywistych usługach w Polsce oraz za granicą. Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy spełnione są warunki delegowania, czy też pracownicy powinni podlegać systemowi państwa, w którym pracują.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry, dostałem pracę w Niemczech, jednocześnie jestem w Polsce zatrudniony na umowę zlecenie. W Polsce też mieszkam. ZUS stwierdził, że podlegam polskiemu ustawodawstwu i wystawił dokument A1. Co mam zrobić z tak wystawionym dokumentem? Dziękuję.

      • Panie Grzegorzu,

        skoro ZUS ustalił, że przy pracy w Niemczech i zleceniu w Polsce podlega Pan polskiemu ustawodawstwu, dokument A1 jest tego potwierdzeniem. W praktyce: proszę przekazać kopię niemieckiemu pracodawcy, mieć możliwość okazania dokumentu podczas ewentualnej kontroli za granicą i zachować egzemplarz w swoich dokumentach. Składki będą w tym układzie opłacane w Polsce. Warto przy tym pamiętać, że przy polskim ustawodawstwie obowiązki płatnika wobec ZUS co do zasady obciążają niemieckiego pracodawcę — chyba że zawrze on z Panem porozumienie przenoszące te obowiązki na pracownika. Jeżeli pracodawca nie ma w Polsce siedziby ani przedstawiciela, sposób realizacji tych obowiązków trzeba ustalić praktycznie i udokumentować – samo A1 tego nie reguluje, a przeniesienie obowiązków na pracownika nie dzieje się automatycznie. To kwestia do ustalenia z pracodawcą, bo w praktyce bywa źródłem zaległości.

        Najważniejszy obowiązek po Pana stronie to pilnowanie, aby stan faktyczny zgadzał się z danymi, na podstawie których wydano zaświadczenie. Jeżeli zakończy się polskie zlecenie, zmieni się proporcja pracy między państwami albo ustanie zatrudnienie w Niemczech — taką zmianę należy zgłosić instytucji, która wydała A1; przy zaświadczeniu z ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, ale właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy. ZUS oceni wtedy, czy A1 wymaga zmiany lub anulowania.

        Nie musi Pan natomiast co miesiąc pilnować żadnej proporcji dochodów „z Polski”. U osoby zatrudnionej znaczną część pracy w państwie zamieszkania ocenia się przede wszystkim czasem pracy i wynagrodzeniem i tę ocenę ZUS przeprowadził, wydając dokument.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

      • Panie Patryku,

        ma Pan rację — zaświadczenie A1 nie ustala ani nie przenosi rezydencji podatkowej. Potwierdza wyłącznie, którego państwa przepisy o zabezpieczeniu społecznym mają zastosowanie i gdzie należy opłacać składki.

        Rezydencję podatkową i miejsce opodatkowania dochodu ustala się odrębnie, na podstawie przepisów podatkowych oraz właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Pod uwagę mogą być brane m.in. miejsce zamieszkania, ośrodek interesów życiowych, okres pobytu, rodzaj dochodu i warunki konkretnej umowy międzynarodowej.

        Można więc podlegać polskim ubezpieczeniom potwierdzonym A1, a jednocześnie mieć obowiązek rozliczenia części dochodu za granicą. Jedno nie przesądza automatycznie o drugim.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

      • Dzień dobry,
        To w jaki sposób rozliczyć A1, bo suma sumarum nie napisali tego Państwo. Napisali Państwo tylko, że na podstawie przepisów ubezpieczeniowych panujących w danym kraju. To chociaż, który to przepis prawny?

        • Pani Wioleto,

          ma Pani rację, że sformułowanie „rozliczyć A1” wymaga doprecyzowania. W przepisach nie ma jednego, powszechnego formularza służącego do rozliczenia A1 po zakończeniu jego ważności.

          W praktyce trzeba przez okres objęty A1 zachować dokumenty potwierdzające, że fakty odpowiadały podstawie wydania zaświadczenia — np. ewidencję czasu i miejsc pracy, umowy, faktury oraz dowody rzeczywistego wykonywania działalności. Jeżeli zmienią się dane lub okoliczności, trzeba poinformować ZUS przez US-35. Dokumenty przekazuje się także wtedy, gdy ZUS poprosi o nie w postępowaniu lub przy kolejnym wniosku.

          Podstawowe reguły ustalania właściwego ustawodawstwa wynikają z art. 11–16 rozporządzenia 883/2004 oraz przepisów wykonawczych rozporządzenia 987/2009. Konkretna dokumentacja zależy jednak od tego, czy A1 dotyczy delegowania, czasowego przeniesienia działalności czy pracy w kilku państwach.

          Pozdrawiam serdecznie,
          Olga Bielecka

      • Panie Tomaszu,

        brak 25% jednego wskaźnika nie oznacza automatycznie, że ZUS „odrzuci rozliczenie A1”, ponieważ nie istnieje jeden standardowy formularz takiego rozliczenia. Jeżeli A1 dotyczy zwykłego wykonywania działalności w kilku państwach, ZUS ocenia łącznie m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód oraz może wziąć pod uwagę także centrum zainteresowania działalności.

        Przy kolejnym wniosku należy podać dane zgodne z rzeczywistością i dołączyć dokumenty, o które poprosi ZUS. Jeżeli fakty odbiegły od założeń poprzedniego A1, warto opisać przyczynę i przedstawić pełną dokumentację zamiast próbować uzupełniać proporcję pojedynczą fakturą.

        ZUS może ponownie ustalić właściwe ustawodawstwo ubezpieczeniowe, ale nie przenosi rezydencji podatkowej. Podatki ustala się osobno. Bez znajomości podstawy Pana A1 i danych z całego okresu nie da się przesądzić, czy kolejny wniosek zostanie uwzględniony.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzien dobry,
      mam a1 na trzy kraje tj. niemcy, holandia, belgia , natomiast finalnie bede pracowal tylko w Holandii. Musze robic korekte A1 i usuwac pozostale dwa kraje, czy moge po prostu pracowac na tym co mam, wykazac 75% dochodow w Holandii, a pozostale 25% w Polsce?
      Pozdrawiam

      • Panie Konradzie,

        jeżeli plan pracy zmienił się i nie będzie Pan wykonywał działalności w Belgii ani w Niemczech, należy zgłosić tę zmianę do ZUS przez US-35. Nie rekomendowałabym pozostawienia nieaktualnych danych tylko dlatego, że Holandia widnieje już na zaświadczeniu.

        Po zgłoszeniu ZUS oceni, czy obecne A1 może zostać zmienione, czy powinno zostać anulowane i czy potrzebny jest nowy wniosek. Ważne jest także, czy praca wyłącznie w Holandii ma charakter czasowego przeniesienia działalności, czy jest stałym modelem — od tego zależą właściwe przepisy.

        Zmiana państw wykonywania pracy może wpłynąć na właściwy system ubezpieczeń, ale ZUS nie przenosi z tego powodu rezydencji podatkowej. Podatki należy ocenić odrębnie.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Witam w 21 roku dokładnie w sierpniu założyłem działalność jednoosobową po 2 miesiącach starałem się o deklarację A1. I uzyskałem ją 1 listopada 21r decyzja wydana na dwa lata. . na Francję W między czasie miałem umowę o pracę z pracodawcą Francuzkim . Data 1.09.2021 a zakończyła się 30.09.2021. Pytanie brzmi czy tak mogło być ? Jeśli nie to jakie konsekwencje z tego mogą być i o jakich kwotach tu mówimy.

      • Panie Tomaszu,

        z podanych przez Pana dat nie wynika, aby francuska umowa o pracę i A1 dla działalności obowiązywały równocześnie: umowa miała zakończyć się 30 września 2021 roku, a A1 rozpoczęło się 1 listopada 2021 roku. Sam ten opis nie daje więc podstawy, aby uznać działalność za fikcyjną ani wskazywać kary.

        Gdyby jednak praca najemna we Francji i działalność na własny rachunek w Polsce faktycznie nakładały się w czasie, trzeba byłoby ustalić jedno właściwe ustawodawstwo. Co do zasady przy pracy najemnej w jednym państwie i działalności w innym stosuje się ustawodawstwo państwa, w którym wykonywana jest praca najemna.

        Żeby ocenić Pana sytuację, należałoby sprawdzić dokładne okresy ubezpieczenia, treść francuskiej umowy, podstawę wydania A1 i to, gdzie wykonywał Pan pracę w październiku 2021 roku. Bez tych dokumentów nie podawałabym kwot ani konsekwencji.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry,

      wystąpiliśmy do ZUSu o wydanie A1 dla dwóch zleceniobiorców, którzy wykonywali pracę w Niemczech. Proszę o informację w jaki sposób po zakończeniu okresu obowiązywania A1 mamy ją rozliczyć w ZUS? Czy składa się jakiś specjalny druk do rozliczenia , czy wysyła się tylko informację ile w okresie trwania A1 przepracowali godzin w Polsce , a ile w Niemczech?

      Dziękuję za odpowiedź.

      • Pani Weroniko,

        co do zasady po upływie okresu wskazanego w A1 nie składa się do ZUS jednego, specjalnego formularza „rozliczeniowego”. Warto natomiast zachować dokumentację potwierdzającą, że w okresie obowiązywania A1 praca rzeczywiście była wykonywana zgodnie z informacjami przekazanymi ZUS.

        W zależności od podstawy wydania A1 mogą to być m.in. ewidencja czasu i miejsca pracy, umowy, rachunki, listy płac oraz dokumenty dotyczące wyjazdów. Nie wysyłałabym automatycznie zestawienia godzin, jeśli ZUS o nie nie poprosił. Jeżeli natomiast zmienił się okres, państwo lub sposób wykonywania pracy, zmianę należy zgłosić przez US-35.

        Bez wglądu w wydane zaświadczenia i wnioski nie da się wskazać pełnej listy dokumentów dla obu zleceniobiorców, ale sam koniec daty ważności A1 nie tworzy odrębnego obowiązku „zamknięcia” dokumentu.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry
      mam pytanie, zatrudniam przedstwiciela handlowego który będzie zbierał zamówienia od klientów na terenie Słowacji, tzn. nie będzie on delegowany tylko będzie dziennie wyjeżdzał z firmy (w Polsce) na teren Słowacji, szukał klientów i po 8 h pracy wracał na teren Polski
      czy w tym przypadku muszę wnoskować o zaświadczenie A1 i czy muszę rozliczać to zaswiadczenie w ZUS, czy w takim przypadku należy robić harmonogram czasu pracy aby określić że 25% pracy wykonywał na terenie Polski?

      • Pani Agnieszko,

        przedstawiciel handlowy, który regularnie — nawet codziennie, z powrotami — wykonuje pracę na Słowacji i w Polsce, to sytuacja zwykłej pracy w dwóch państwach, a nie delegowania. W takim układzie właściwe ustawodawstwo ustala się na wniosek, a potwierdzeniem polskich ubezpieczeń jest zaświadczenie A1 wydane dla pracy najemnej w kilku państwach. Bez tego dokumentu słowackie instytucje mogłyby przy kontroli oczekiwać składek u siebie.

        U pracownika znaczną część pracy w państwie zamieszkania ocenia się przede wszystkim czasem pracy i wynagrodzeniem; wskaźnik około 25% jest punktem odniesienia tej oceny, a nie sztywnym warunkiem, który trzeba co miesiąc „zaliczyć”. Ewidencja czasu pracy z podziałem na Polskę i Słowację to bardzo dobra praktyka — nie dlatego, że istnieje obowiązek „rozliczania A1” (takiego odrębnego obowiązku nie ma), tylko dlatego, że dokumentuje rzeczywisty model pracy na wypadek pytań ZUS lub kontroli.

        Jeżeli układ pracy przedstawiciela się zmieni, zmianę zgłasza się instytucji, która wydała zaświadczenie ; przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, ale właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy i warto go potwierdzić w ZUS.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

      • Witam kolega pracuje w Holandii ma jdg i płaci podatki w pl i rozlicza się w pl od .03.2023 miał a1 na rok czasu od tej pory go nie ma bo księgowa miała go złożyć ale tego nie zrobiła a nadal pracuje w Holandii czy może złożyć wniosek wstecz ?

        • Dzień dobry,

          bywa możliwe wystąpienie o potwierdzenie ustawodawstwa za okres, który już minął, ale nie jest to zwykła ścieżka – wymaga mocnych dokumentów i nie daje gwarancji rozstrzygnięcia. ZUS rozpatruje taki wniosek na podstawie rzeczywistego przebiegu pracy w tamtym czasie, a nie samej deklaracji, więc kluczowe będzie udokumentowanie, gdzie i w jakich okresach praca była faktycznie wykonywana. Nie mogę zapewnić, jaka będzie decyzja – to zależy od materiału, który uda się zebrać. Przed złożeniem warto też przejrzeć dokumenty pod kątem całego okresu, bo takie zgłoszenie może uruchomić ponowną ocenę czasu minionego.

          Warto też sprawdzić, na jakiej podstawie wydano poprzednie A1, bo od tego zależy, czy do kolejnego okresu stosuje się zasady czasowego przeniesienia działalności (art. 12), czy zwykłej pracy w kilku państwach (art. 13). Przy dłuższej, ciągłej pracy w Holandii to rozróżnienie bywa rozstrzygające.

          Osobna sprawa: brak A1 za dany okres oznacza, że holenderska instytucja może uznać za właściwe swoje ustawodawstwo ubezpieczeniowe. Im dłuższa przerwa, tym trudniej to uporządkować, więc nie warto z tym zwlekać. Kwestie podatkowe i rozliczenie PIT to odrębny temat, którego A1 nie przesądza.

          Jeżeli kolega chce, żebyśmy się temu przyjrzeli, zapraszam do kontaktu z dokumentami za sporny okres.

          Pozdrawiam serdecznie,
          Olga Bielecka

    • Mam firmę w Polsce od roku, od 01-12-2024 będę miał pracę w Niemczech, czy rozliczając się z A1 muszę za grudzień osiągnąć przychody 75% z Niemiec i 25% w Polsce? czy mogę wziąć pod uwagę przychody osiagnięte w Polsce przed 01-12-2024 aby spełnić wymóg procentowy moich przychodów?

      • Panie Jarku,

        nie można bez dodatkowych informacji przyjąć, że w grudniu musi Pan osiągnąć dokładnie 25% przychodów w Polsce ani że wcześniejsze polskie przychody automatycznie można doliczyć do tego miesiąca. Najpierw trzeba ustalić, jaki model pracy Pan planuje.

        Jeżeli jest to czasowe przeniesienie dotychczasowej działalności do Niemiec, zastosowanie mogą mieć zasady z art. 12. W tym trybie nie rozlicza się każdego miesiąca według proporcji 75/25, ale trzeba spełnić warunki czasowego przeniesienia działalności. Jeżeli natomiast będzie Pan zwykle pracował zarówno w Polsce, jak i w Niemczech, zastosowanie mogą mieć zasady pracy w kilku państwach i ogólna ocena m.in. obrotu, czasu pracy, liczby usług i dochodu.

        Przy tej drugiej ocenie ZUS patrzy przede wszystkim na przewidywaną sytuację w kolejnych 12 miesiącach. Dane historyczne mogą być pomocne tylko wtedy, gdy wiarygodnie pokazują obecny model działalności. Dlatego przed wnioskiem należy dopasować tryb A1 do rzeczywistego planu pracy, a nie do jednej miesięcznej proporcji.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry .0d 4.11.2024 msm działalność i dostalem już druk A1 bo 70% dochodu bedxie w Niemczech. Czy fakturę za pracę w Polsce 30% muszę wystawić na początku grudnia czy mogę w nowym roku

      • Dzień dobry! W przypadku zaświadczenia A1 kluczowe jest wykazanie naprzemienności w prowadzeniu działalności w Polsce i za granicą w trakcie całego okresu jego obowiązywania. Nie ma natomiast przepisu, który ściśle określa, kiedy dokładnie musi zostać wystawiona faktura za pracę w Polsce.

        Ważne jest, aby w dokumentacji można było wykazać, że działalność była rzeczywiście prowadzona zarówno w Polsce, jak i w Niemczech, w proporcjach wskazanych we wniosku o A1.

      • Dzień dobry,

        jeżeli będzie Pani wykonywać 100% działalności w Danii, zasadą ogólną jest podleganie ubezpieczeniom w państwie, w którym praca jest faktycznie wykonywana. Samo zarejestrowanie JDG w Polsce ani polska rezydencja podatkowa nie wystarczają, aby zachować polski ZUS.

        Wyjątkiem może być czasowe przeniesienie podobnej działalności do Danii na okres nie dłuższy niż 24 miesiące. W takim przypadku trzeba m.in. wykazać wcześniejsze rzeczywiste prowadzenie działalności w Polsce, zachować w Polsce warunki pozwalające na jej podjęcie po powrocie i uzyskać A1. Nie chodzi przy tym o przeniesienie siedziby firmy do Danii.

        Jeżeli praca w Danii ma być stała albo warunki czasowego przeniesienia nie są spełnione, właściwy może być duński system ubezpieczeń. Podatki należy ustalić osobno na podstawie przepisów podatkowych i umowy z Danią.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Nie rozumiem takiego przepisu
      Jesli nie dostanę A1 to nie bedę placił zusowi,u mnie to jakirs 17 tys rocznie
      Bedą za.mnie placić ubezpieczenie za granicą
      Po drugie podatki tez będę płacił za granicą

      • Panie Robercie,

        brak wydanego A1 nie oznacza automatycznie, że można po prostu przestać płacić polski ZUS. Najpierw właściwe instytucje muszą ustalić, którego państwa ustawodawstwo ubezpieczeniowe ma zastosowanie. A1 jest dokumentem potwierdzającym to ustalenie.

        Jeżeli z przepisów wynika podleganie systemowi państwa, w którym faktycznie Pan pracuje, składki mogą być należne właśnie tam. Jeżeli jednak spełnia Pan warunki pozostania w polskim systemie, brak samego dokumentu może prowadzić do problemów dowodowych i kontroli, ale nie powinno się samodzielnie zakładać ustania ubezpieczenia.

        Podatki są odrębną sprawą. Miejsce ich zapłaty nie wynika z A1, tylko z przepisów podatkowych i właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przed zaprzestaniem opłacania składek warto uzyskać formalne ustalenie właściwego ustawodawstwa.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry.
      Polska firma zajmuje się drogowym transportem międzynarodowym. Kierowcy jeżdżą po całej Europie, ale również po kraju. Są zgłoszeni do ubezpieczeń w Polsce i tu również opłacają składki i podatki.
      W związku z powyższym mam kilka pytań:
      1. Czy obowiązkowe jest posiadanie przez nich A1? Również wożenie ich ze sobą?
      2. Jakie są konsekwencje braku A1? Za granicą mogą podlegać grzywnie, a w Polsce? (chodzi mi o jakieś kary z ZUS)?
      3. Czy ZUS może podważyć ubezpieczenie w Polsce takiego kierowcy?
      4. Czy trzeba rozliczać A1, jeśli 25% czasu pracy jest wykonywane w Polsce?
      Z góry dziękuję za odpowiedź.

      • Dzień dobry,

        przy kierowcach wykonujących pracę w kilku państwach trzeba ustalić jedno właściwe ustawodawstwo i uzyskać A1, które je potwierdza. Sam fakt zgłoszenia kierowcy do ZUS i opłacania składek w Polsce nie zastępuje tej procedury.

        Kierowca powinien mieć możliwość okazania A1 podczas kontroli — w formie akceptowanej w danym państwie — ale nie podawałabym jednej, identycznej dla całej UE zasady dotyczącej papierowego dokumentu wożonego w pojeździe ani jednej wysokości kary. Trzeba też odróżnić A1 od dokumentów wymaganych przez przepisy o delegowaniu kierowców i pakiet mobilności.

        ZUS może ponownie zbadać właściwe ustawodawstwo, jeżeli dane we wniosku nie odpowiadały rzeczywistej pracy. Po zakończeniu okresu A1 nie składa się natomiast jednego obowiązkowego formularza „rozliczeniowego”. Należy zachować ewidencję czasu i miejsc pracy oraz zgłaszać przez US-35 zmiany, które wpływają na wydane zaświadczenie.

        Przy transporcie międzynarodowym warto ocenić każdego kierowcę na podstawie tras, pracodawcy, miejsca zamieszkania i rzeczywistego czasu pracy w poszczególnych państwach.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Witam czy mając polska działalność jednoosobowa , pracując w Polsce i Holandii w 60 procent czasu przebywam w PL a około 40 Holandii jeśli chodzi o przychody to wystarczy mieć minimum 6 procent w Polsce jesli mój osrodek zycia jest w PL dom rodzina

      • Panie Karolu,

        na podstawie samych dwóch procentów nie da się przesądzić wyniku. Przy działalności na własny rachunek wykonywanej w kilku państwach ZUS ocenia łącznie m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód. Jeśli rzeczywiście około 60% czasu pracy przypada na Polskę, jest to istotna okoliczność, ale trzeba ją udokumentować i zestawić z pozostałymi kryteriami.

        Sześć procent przychodów z Polski nie oznacza więc automatycznie ani pozytywnej, ani negatywnej decyzji. Znaczenie ma także to, gdzie praca jest faktycznie wykonywana i gdzie znajduje się centrum zainteresowania działalności. Dom i rodzina dotyczą miejsca zamieszkania, ale nie zastępują oceny działalności gospodarczej.

        Proszę przygotować wiarygodną ewidencję dni i godzin pracy, miejsc realizacji usług, faktur i umów. Dopiero na podstawie całości danych można ocenić, które ustawodawstwo powinno mieć zastosowanie.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

      • Dzień dobry,

        nie ma jednej zasady, zgodnie z którą do każdego kolejnego wniosku o A1 trzeba automatycznie dołączyć komplet faktur z poprzedniego okresu. Zakres danych i załączników zależy od podstawy wniosku oraz informacji podanych w kreatorze eZUS.

        Faktury, umowy, potwierdzenia zapłaty i ewidencja miejsc wykonywania pracy warto mieć przygotowane, ponieważ ZUS może o nie poprosić w postępowaniu wyjaśniającym. Dokumenty powinny potwierdzać rzeczywistą działalność, a nie tylko wysokość przychodu.

        Przed wysłaniem kolejnego wniosku proszę sprawdzić listę załączników wskazaną przez właściwy kreator i dołączyć dokumenty wymagane dla konkretnego trybu A1. Jeśli ZUS potrzebuje dodatkowych materiałów, może wezwać do ich uzupełnienia.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Witam, czy 25% przychodu z Polski musi być z tego samego pkd co przychód uzyskany z zagranicy? Czy chodzi o ogólny przychód na polskiej działalności? rozumiem, że jak np: ogolny dochód wynosił z zagranicy + Polski 100 tyś zł to aby spełnić warunek 75 tyś musi być z zagranicy, a 25 tys z Polski? czy 25% z 75 tys tj dochodu z zagranicy?

      • Pani Moniko,

        próg 25% nie odnosi się do jednego kodu PKD, a liczy się go inaczej, niż wynika to z drugiego wariantu w Pani pytaniu – nie jest to 25% liczone od przychodu zagranicznego. Jest to wskaźnik pomocniczy przy ocenie, czy znaczna część działalności jest nadal wykonywana w państwie zamieszkania, i stosuje się go przy pracy zwykle wykonywanej w kilku państwach (art. 13 rozporządzenia 883/2004). Jeżeli podstawą A1 jest czasowe przeniesienie działalności za granicę (art. 12), ocena wygląda inaczej i ten próg nie jest tam kluczowy.

        Jeśli chodzi o samo liczenie: udział polskiej części odnosi się do całości działalności, a nie do części zagranicznej. Bliżej więc Pani pierwszemu rozumieniu niż drugiemu – przy Pani przykładzie porównuje się 25 tys. zł do 100 tys. zł, a nie do 75 tys. zł. Obrót i przychód są tu jednym z ważniejszych praktycznych wskaźników, ale nie jedynym: przy działalności na własny rachunek pod uwagę brane są łącznie m.in. obrót, czas pracy, liczba świadczonych usług i dochód, zwykle w horyzoncie kolejnych 12 miesięcy. Sam kod PKD nie przesądza sprawy, bo liczy się rzeczywiście wykonywana działalność, a nie wpis w rejestrze. Proszę też pamiętać, że sam wynik rachunkowy nie gwarantuje decyzji – to wskaźnik pomocniczy, a nie test matematyczny, którego spełnienie zamyka ocenę.

        Przed wnioskiem warto zestawić planowany zakres pracy w Polsce i za granicą na najbliższe 12 miesięcy i sprawdzić, na jakiej podstawie ma być wydane A1. Chętnie przejdziemy przez to na Pani konkretnych liczbach.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry, mam pytanie odnośnie limitów występowania z wnioskiem o A-1. Czytam iż zaświadczenie A-1 może być wystawione na okres 24 miesiące… Klientowi kończy się kolejna A-1 gdzie pierwsza była na 12 miesięcy , druga A-1 na 12 miesięcy- zaświadczenia zostały rozliczone . Czy po tym okresie przedsiębiorca może złożyć kolejny wniosek o zaświadczenie A-1 ?? na kolejne 12 miesięcy ? Wspomnę że przedsiębiorca nadal będzie wykonywał pracę naprzemienną – polska , kraje ue.
      Dziękuje i pozdrawiam.

      • Pani Beato,

        sam fakt, że dwa wcześniejsze A1 obejmowały łącznie 24 miesiące, nie daje jeszcze odpowiedzi. Limit 24 miesięcy dotyczy przede wszystkim czasowego delegowania lub czasowego przeniesienia działalności na podstawie art. 12. Przy zwykłej pracy naprzemiennej w Polsce i innych państwach zastosowanie mogą mieć zasady z art. 13, gdzie nie stosuje się tego samego limitu w taki sposób.

        Jeżeli przedsiębiorca nadal będzie rzeczywiście i zwykle pracował w kilku państwach, może złożyć kolejny wniosek. ZUS ponownie oceni przewidywaną sytuację, miejsce zamieszkania, znaczną część działalności lub centrum zainteresowania działalności. Nie oznacza to automatycznego przedłużenia ani braku jakichkolwiek ograniczeń.

        Przed kolejnym wnioskiem warto sprawdzić podstawę prawną dotychczasowych A1 i porównać ją z planem pracy na następne 12 miesięcy. To pozwoli uniknąć zastosowania reguł 24-miesięcznych do niewłaściwego trybu.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry
      Proszę o informację czy potrzebny jest druk A1.
      Działalność została założona 02.09.2024 r . Mam kontrakt z firmą w Wlk. Brytanii na świadczenie usług związanych z oprogramowaniem dla klienta w Niemczech .
      Kontrakt jest na rok , co nie znaczy że będzie cały czas praca , wstępnie była na 3 miesiące a teraz jest przedłużona na kolejne 3.
      W Polsce zgłosiłem się do ZUS i przez pół roku płacę tylko składkę zdrowotną a od kwietnia będzie tzw. mały ZUS .
      Jak to należy traktować ?

      • Panie Arku,

        o potrzebie A1 nie decyduje to, gdzie ma siedzibę kontrahent, tylko gdzie faktycznie wykonuje Pan pracę. Jeżeli usługi wykonuje Pan zdalnie z Polski, a jedynie Pana klient jest za granicą, to zwykle nie ma sytuacji transgranicznej, którą A1 miałoby potwierdzać. Jeżeli natomiast realnie pracuje Pan na terenie Niemiec, choćby w okresach, wtedy trzeba ustalić właściwe ustawodawstwo i A1 staje się dokumentem do rozważenia.

        Dla A1 rozstrzygające jest miejsce faktycznego wykonywania pracy – sam kontrahent z Wielkiej Brytanii nie przesądza jeszcze o podleganiu tamtejszemu systemowi. W Pana opisie są jednak dwa państwa o różnym statusie. Niemcy objęte są rozporządzeniem 883/2004, a Wielka Brytania po brexicie nie – do relacji z UK stosuje się odrębne przepisy o zabezpieczeniu społecznym z umowy o handlu i współpracy, z własnymi zasadami i formularzami. To osobna ocena i nie da się jej połączyć z niemiecką w jednym prostym schemacie.

        Znaczenie ma też przerywany charakter kontraktu: przy pracy nieciągłej inaczej wypada podstawa z art. 12 (czasowe przeniesienie działalności), a inaczej z art. 13 (zwykła praca w kilku państwach). Kwestia składek w ZUS, w tym ulgi na start i małego ZUS, to odrębny temat i nie rozstrzyga o A1.

        Żeby odpowiedzieć wprost, potrzebowalibyśmy wiedzieć, gdzie fizycznie wykonuje Pan pracę w poszczególnych okresach i jak wygląda umowa. Zapraszam do kontaktu, przejdziemy przez to na Pana dokumentach.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry,
      mam taką wątpliwość : Polska firma A ma kontrakt z firmą UE i wystawia FV na usługi budowlane. Wykonanie usług zleciła firmie polskiej B. Czy firma B musi posiadać zaświadczenie A1? oraz czy rozliczenie FV wystawionej przez firmę B dla firmy A będzie możliwe ze stawką NP?

      • Pani Ago,

        jeżeli pracownicy firmy B mają wykonywać pracę za granicą i mają nadal podlegać polskim ubezpieczeniom, dla każdej z tych osób trzeba ustalić właściwe ustawodawstwo i — jeśli polskie przepisy mają zastosowanie — uzyskać A1. Dokument dotyczy konkretnego pracownika lub przedsiębiorcy, a nie firmy jako takiej. Sam fakt, że zleceniodawcą jest inna polska firma, nie zwalnia podwykonawcy z tej analizy.

        W sprawie VAT nie można potwierdzić oznaczenia „NP” tylko dlatego, że prace odbywają się poza Polską. Jeżeli usługa jest związana z konkretną nieruchomością, miejscem opodatkowania co do zasady jest miejsce położenia tej nieruchomości. Trzeba jednak sprawdzić dokładny zakres usługi, państwo inwestycji, status nabywcy i lokalne obowiązki rejestracyjne.

        Dlatego A1 dla osób wykonujących pracę oraz sposób wystawienia faktury przez firmę B wymagają dwóch odrębnych analiz. Bez umów i opisu konkretnej inwestycji nie podawałabym ostatecznej stawki ani oznaczenia faktury.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Witam,płacę zus w Polsce i podatki,na A1 wpisałem wymagane 25% w Polsce,faktury wystawiam polskiej firmie ale 100% usługi transportowej wykonuje w Holandii, dodam że mieszkam z rodziną w Polsce i pracuje w systemie 4 tygodnie w Holandii 2 tygodnie jestem w Polsce ale nie wykonuje żadnej usługi, czy to jest legalne?

      • Panie Mariuszu,

        na podstawie opisu widzę istotną rozbieżność, której nie można potwierdzić jako prawidłowej bez wglądu w A1 i wniosek. Fakt, że wystawia Pan faktury polskiej firmie i mieszka z rodziną w Polsce, nie oznacza jeszcze, że działalność była wykonywana w Polsce. Jeśli 100% usług wykonuje Pan fizycznie w Holandii, a podczas pobytu w Polsce nie pracuje Pan wcale, nie można traktować polskiego odbiorcy faktury jako 25% pracy w Polsce.

        Trzeba sprawdzić, czy Pana sytuacja miała być czasowym przeniesieniem działalności do Holandii, czy pracą zwykle wykonywaną w kilku państwach. Jeżeli dane podane we wniosku nie odpowiadają rzeczywistości, należy zgłosić zmianę do ZUS przez US-35 zamiast czekać na kolejne „rozliczenie”.

        Nie przesądzam na podstawie komentarza, które ustawodawstwo powinno mieć zastosowanie ani jakie są konsekwencje. Do oceny potrzebne są A1, wniosek, okresy pracy, umowy i dokumentacja miejsc wykonywania usług. Podatki należy przeanalizować osobno.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

      • Panie Marcinie,

        jeżeli praca za granicą objęta A1 w ogóle nie doszła do skutku, należy zgłosić zmianę do ZUS przez wniosek US-35 w eZUS. We wniosku proszę wskazać, że planowana praca nie została podjęta, podać rzeczywisty okres oraz krótko opisać przyczynę.

        Na podstawie zgłoszenia ZUS zdecyduje, czy zaświadczenie należy zmienić lub anulować. Nie ma potrzeby tworzenia odrębnego „rozliczenia A1” według proporcji, skoro praca za granicą nie była wykonywana. Proszę natomiast zachować dokumenty potwierdzające faktyczny przebieg sytuacji na wypadek pytań ZUS.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry, posiadam zaświadczenie a1 na kraje: Polska i Belgia (praca naprzemienna przez 1 rok). Świadczyłam usługi na rzecz firmy belgijskiej (faktura od firmy belgijskiej, płatność w euro) na terenie Polski. Na fakturze wskazane jest miejsce wykonania pracy – firma w Warszawie. Czy mogę ten przychód zaliczyć do wysokości 25% przychodu świadczonego w Polsce?
      Czy w przypadku w/w zaświadczenia a1 mogę wykonywać pracę w innych krajach UE aniżeli Belgia, jako podwykonawca firmy belgijskiej czy powinnam we wniosku a1 wskazać też te pozostałe kraje UE?

      • Pani Agnieszko,

        1. Przy ocenie miejsca wykonywania działalności znaczenie ma przede wszystkim to, gdzie praca była faktycznie wykonywana, a nie kraj klienta, waluta płatności czy miejsce jego siedziby. Jeżeli usługa została rzeczywiście wykonana w Warszawie i ma Pani dokumenty, które to potwierdzają, może to być uwzględnione jako działalność wykonywana w Polsce. Nie przesądzałabym jednak wyniku wyłącznie na podstawie opisu na fakturze — ZUS może ocenić również czas pracy, liczbę usług, obrót i dochód.

        2. Jeżeli planuje Pani rozpocząć pracę również w innych państwach niż wskazane przy wydaniu A1, trzeba zgłosić zmianę do ZUS przez US-35 i przedstawić nowy plan pracy. Nie chodzi o to, że samo wykonywanie usługi w innym państwie jest „niemożliwe”, lecz o to, że obecny dokument może nie potwierdzać właściwego ustawodawstwa dla zmienionej sytuacji. ZUS oceni, czy należy zmienić lub anulować dotychczasowe A1 i złożyć nowy wniosek.

        Warto zrobić to przed rozpoczęciem pracy w kolejnym państwie, aby dokument odpowiadał rzeczywistym miejscom wykonywania usług.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry, prowadzę firmę zajmującą się naprawą statków. Wystąpiłam o A1 dla pracowników na umowę o pracę na okres dwóch miesięcy. W tym czasie będą pracować w Hiszpanii. W jaki sposób powinnam rozliczyć zaświadczenia A1 z ZUS, po zakończeniu ich obowiązywania? Czy składam jakieś dodatkowe dokumenty do ZUS?

      • Pani Tereso,
        Dziękuję za komentarz i przedstawienie sytuacji. Aby udzielić w pełni precyzyjnej porady, niezbędna jest dokładna analiza prawno-podatkowa oraz uwzględnienie wszystkich szczegółów dotyczących warunków zatrudnienia pracowników i okresu ich oddelegowania.

        Z perspektywy ogólnej, po wygaśnięciu A1 istnieje konieczność ustalenia, czy pracownicy nadal spełniają kryteria podlegania polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Jeżeli osoby wracają do standardowego miejsca świadczenia pracy w Polsce, zwykle nie trzeba składać dodatkowych dokumentów do ZUS poza standardowymi deklaracjami (np. DRA, RCA). Jeżeli jednak sytuacja się zmieni, np. oddelegowanie zostanie przedłużone lub pojawią się okoliczności wymagające dalszego ubezpieczenia zagranicznego, wówczas niezbędne może być złożenie stosownych dokumentów – przykładem są druki korygujące czy nowe wnioski o potwierdzenie właściwego ustawodawstwa.

    • Mam zaświadczenie A1 na wykonywanie usług budowlanych.
      Planuję za granicą również świadczyć usługi związane ze zbiorem płodów rolnych jak i również inne usługi związane z rolnictwem. Czy muszę zaktualizować A1?

      • Panie Krzysztofie,
        Aby ustalić, czy konieczna jest aktualizacja zaświadczenia A1 w przypadku rozszerzenia zakresu usług o prace rolnicze, trzeba wziąć pod uwagę szczegółową sytuację prawno-podatkową danego przedsiębiorcy oraz zakres i charakter świadczonych usług. Zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz Rozporządzeniem (WE) nr 987/2009, A1 określa, w którym kraju członkowskim opłacane są składki ubezpieczeniowe. W praktyce, każda istotna zmiana rodzaju działalności lub warunków pracy za granicą może wymagać ponownego przeanalizowania zakresu i ważności dokumentu.

    • Dzień dobry, prowadzę JDG mam wystawioną A1 i zatrudniam pracowników, którzy naprzemiennie pracują w Niemczech, mają wydane A1. Chodzi mi o moje rozliczenie A1, ponieważ przez 4 miesiące przebywałem na zwolnieniu lekarskim, a pracę za granicą wykonywali moi pracownicy. Ze względu na chorobę nie mogłem wykonywać usług w Polsce i nie mam wymaganych przychodów w Polsce. Jak mam rozliczyć tą A1 jeżeli mój przychód za granicą generowali moi pracownicy?

      • Panie Aleksie,
        Aby w pełni ustalić sposób rozliczenia, konieczne jest dokładne poznanie Pana sytuacji prawnej i podatkowej. W kontekście formularza A1 istotne jest, czy w okresie choroby nadal spełniał Pan wymogi prowadzenia istotnej części działalności w Polsce (zwykle wskazuje się pułap ok. 25% ogólnej aktywności). Jeśli brak przychodów w kraju może to podważać, warto przeanalizować, czy nadal przysługiwało Panu ubezpieczenie w ramach polskiego systemu. Z kolei sam przychód zagraniczny wygenerowany przez pracowników nie zawsze wyklucza utrzymanie A1, o ile spełniono kryteria określone w przepisach unijnych (m.in. rozporządzenie nr 883/2004). Proszę pamiętać, że finalne rozstrzygnięcie wymaga uwzględnienia indywidualnych danych finansowych i organizacyjnych.

    • Witam,

      Mieszkam w Hiszpanii, tutaj też jestem zatrudniona na stałe w lokalnej firmie. Rozpoczynam jednocześnie JDG w Polsce. Czy dobrze rozumiem, że dokument A1 uzyskany w Hiszpanii w odpowiedniku ZUS zostanie zaakceptowany przez ZUS w Polsce, gdzie nie będę już musiała ponownie opłacać składek?

      • Pani Magdaleno,

        kierunek rozumowania jest dobry. Przy pracy najemnej w jednym państwie i działalności na własny rachunek w innym co do zasady stosuje się ustawodawstwo tego państwa, w którym wykonywana jest praca najemna. Skoro mieszka Pani i pracuje na etacie w Hiszpanii, to zwykle właściwe będzie ustawodawstwo hiszpańskie, a A1 wydaje wtedy instytucja hiszpańska, nie ZUS.

        Nie dzieje się to jednak automatycznie. Fakt prowadzenia działalności w Polsce trzeba zgłosić, a sytuację odpowiednio wykazać w ZUS, posługując się zaświadczeniem jako dowodem, że w zakresie ubezpieczeń społecznych właściwe jest ustawodawstwo hiszpańskie. Samo posiadanie dokumentu nie zastępuje zgłoszeń i wyrejestrowań – po polskiej stronie trzeba je uporządkować, bo inaczej ZUS ma podstawy traktować JDG jako tytuł do ubezpieczeń w Polsce. Warto też pamiętać, że A1 jest wydawane na określony okres i przy zmianie okoliczności, na przykład ustaniu etatu w Hiszpanii, ocena właściwego ustawodawstwa może się zmienić.

        Jedna ważna uwaga, żeby uniknąć nieporozumienia: objęcie ustawodawstwem hiszpańskim nie oznacza, że polska działalność pozostaje w ogóle bez składek. Osoba objęta ustawodawstwem jednego państwa jest traktowana tak, jakby całą swoją aktywność wykonywała na jego terytorium, więc hiszpańska instytucja może naliczyć składki również od dochodów z polskiej JDG. To warto zweryfikować u doradcy po stronie hiszpańskiej.

        Odrębną sprawą, której A1 nie rozstrzyga, są podatki – rezydencja podatkowa i miejsce opodatkowania dochodu z polskiej działalności ustalane są według innych przepisów i wymagają osobnej analizy.

        Jeżeli chce Pani, żebyśmy sprawdzili, jak to poukładać od strony zgłoszeń w ZUS, zapraszam do kontaktu.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry, niezmiernie cenię sobie Państwa wiedzę i doświadczenie w kwestii zaświadczenia A1 i nie tylko. Moja sytuacja jest dość zawiła, ale postaram się nakreślić mój problem. Obecnie pracuję na umowę o pracę w Norwegii i mam JDG zarejestrowaną w Polsce. Podlegam pod ustawodawstwo norweskie. Zaświadczenie A1 obowiązuje do końca sierpnia tego roku. Rozumiem że we wrześniu musze złożyć stosowne dokumenty rozliczające w których będę wykazywać przychody z umowy o pracę i JDG?
      Kolejne pytanie dotyczy potencjalnych pracowników zatrudnionych na umowę zlecenie. Osoby te są zatrudnione w Polsce na umowę o pracę u innego pracodawcy, ja potrzebuję ich pomocy przy kilku projektach zagranicznych, więc chciałam je zatrudnić na umowę zlecenie. Czy mogę zawnioskować o wydanie karty A1 na całą Europę i cały rok?

      • Pani Olu,

        jeżeli wykonuje Pani pracę najemną w Norwegii i jednocześnie prowadzi JDG w Polsce, co do zasady zastosowanie ma ustawodawstwo państwa, w którym wykonywana jest praca najemna, czyli w opisanym przypadku norweskie. A1 powinno potwierdzać to ustalenie. Po zakończeniu okresu wskazanego w dokumencie nie składa się automatycznie „rozliczenia przychodów z etatu i JDG” tylko z tego powodu. Trzeba natomiast zgłosić zmianę, jeśli sytuacja zawodowa będzie inna, i uzyskać dokument odpowiadający kolejnemu okresowi.

        W przypadku planowanych zleceniobiorców nie można wystąpić o jedno ogólne A1 „na całą Europę i cały rok” bez analizy każdej osoby. Znaczenie ma ich umowa o pracę u innego pracodawcy, podstawa i wymiar zlecenia, państwa oraz częstotliwość pracy, miejsce zamieszkania i to, kto faktycznie kieruje pracą.

        Przed podpisaniem umów zlecenia należy ustalić właściwe ustawodawstwo osobno dla każdego zleceniobiorcy i dopiero wtedy wybrać właściwy wniosek oraz okres A1. Podatki i obowiązki w państwach wykonywania projektów trzeba sprawdzić odrębnie.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry. Posiadam JDG, świadczę usługi na rzecz firmy polskiej, na terytorium różnych krajów UE. Wydana A1 na te kraje. Faktury wystawiane na polską firmę, płatność w PLN. Jak rozliczyć A1. Czy w rozliczeniu przychody należy wykazać jako pochodzące z Polski czy wg kraju w którym świadczono usługi? A jeśli tak, to Jak wykazać podział przychodów, jeśli wystawiona jest 1 faktura np. na 4 projekty realizowane w 4 różnych krajach?

      • Pani Mario,

        przy zaświadczeniu A1 kluczowe jest to, gdzie praca była faktycznie wykonywana, a nie to, że faktury wystawia Pani polskiej firmie i otrzymuje płatność w złotówkach. Polski kontrahent i waluta nie czynią z tych usług pracy wykonanej w Polsce, jeżeli fizycznie realizowała je Pani w innych państwach.

        Nie ma jednego obowiązkowego formularza „rozliczenia A1”. Warto natomiast prowadzić własną ewidencję: daty, państwa, zakres usług i wartości — tak, aby w razie pytań ZUS dało się wykazać rzeczywisty przebieg działalności w okresie ważności zaświadczenia. Przy jednej fakturze obejmującej projekty w kilku państwach taką rolę może pełnić załącznik lub wewnętrzne zestawienie przypisujące wartości do poszczególnych krajów.

        Jeżeli rzeczywisty układ pracy odbiega od danych podanych we wniosku o A1, zmianę należy zgłosić instytucji, która wydała zaświadczenie ; przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, ale właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy i warto go potwierdzić w ZUS. Miejsce opodatkowania przychodów to odrębna analiza — nie wynika ono z A1 i wymaga sprawdzenia przepisów podatkowych oraz właściwych umów międzynarodowych.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry. Obecnie mam firmę jednoosobowa, świadczę usługi jako opiekunka osób starszych na terenie Niemiec. Dostałam A1 na rok. Czy dochód 25% w Polsce musi pochodzić również z opieki osób starszych, czy można wliczyć np dochód z usług sprzątania, usług kosmetycznych czy innych wpisanych w firmowym PKD? Czy jednak musi być to dochód tylko z tej samej branży na która wystawione mam A1?
      I kolejne pytanie.
      Jeśli głównym PKD mojej firmy jest opieka osob starszych, ale np, w Polsce po 2 miesiącach zauważę, ze nie mam zleceń, a z opieki zarabiam tylko w Niemczech, to czy mogę zmienić profil firmy nie tracąc A1 na Niemcy, , tz Zmienię główne PKD np na usługi kosmetyczne, albo gastronomiczne, ale nadal będę mogla dodatkowo jeździć na opiekę do Niemiec.

      • Pani Lucyno,

        odpowiadając na pierwsze pytanie: przepisy nie wymagają, żeby działalność w Polsce mieściła się w tym samym kodzie PKD co usługi wykonywane za granicą. Przy ocenie znacznej części działalności w państwie zamieszkania ZUS patrzy na rzeczywistą aktywność – m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód – a nie na zgodność wpisów w rejestrze. Sam próg 25% jest przy tym wskaźnikiem pomocniczym, a nie warunkiem każdego A1.

        Drugie pytanie jest trudniejsze i tu odpowiedź zależy od podstawy, na jakiej wydano Pani zaświadczenie. Jeżeli A1 opiera się na czasowym przeniesieniu działalności za granicę (art. 12), znaczenie ma to, czy działalność prowadzona wcześniej w Polsce była podobna do tej wykonywanej w Niemczech – wtedy zmiana głównego profilu firmy może wpłynąć na ocenę. Jeżeli podstawą jest zwykła praca w kilku państwach (art. 13), kryteria są inne. Dlatego nie odpowiem na to jednym zdaniem bez wglądu w Pani zaświadczenie i wniosek.

        Niezależnie od tego, o istotnej zmianie okoliczności w trakcie ważności A1 należy poinformować instytucję, która wydała zaświadczenie ; przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest formularz US-35, ale właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy. Zgłoszenie zmiany jest bezpieczniejsze niż czekanie, aż wyjdzie ona przy kontroli.

        Chętnie sprawdzimy Pani dokumenty i powiemy, czy planowana zmiana profilu jest bezpieczna dla obecnego zaświadczenia.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry!

      W zeszłym roku została wystawiona mi A1 na 6 miesięcy, z czego za granicą przebywałam tylko 5 miesięcy, wynagrodzenie dostawałam z firmy polskiej. Czy powinnam teraz to w jakiś sposób rozliczyć, czy mogę nic nie robić, skoro zarabiałam w Polsce przez ponad 180 dni?

      Czy A1 należy rozliczać, w sytuacji jeśli wyjeżdża się na tzw. 'oddelegowanie’ na kilka miesięcy, nie przekraczające 180 dni ?

      Dziękuję za odpowiedź!

      • Pani Margaret,

        po zakończeniu okresu wskazanego w A1 nie składa się do ZUS żadnego odrębnego formularza „rozliczenia” — takiego dokumentu nie ma. Zaświadczenie potwierdzało, że w czasie pracy za granicą podlegała Pani polskim ubezpieczeniom społecznym.

        Dwie rzeczy są jednak warte uwagi. Po pierwsze, jeżeli rzeczywisty przebieg wyjazdu różnił się od danych z wniosku — na przykład delegowanie trwało 5 miesięcy zamiast planowanych 6 — zmianę zgłasza się instytucji, która wydała zaświadczenie ; przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, ale właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy i warto go potwierdzić w ZUS; przy delegowaniu pracownika co do zasady dba o to pracodawca. Warto też zachować dokumenty potwierdzające okres i miejsce pracy.

        Po drugie, wspomniane 180 dni to pojęcie z analizy podatkowej, nie ubezpieczeniowej. Liczba dni spędzonych w Polsce nie „rozlicza” A1 ani o niczym nie przesądza w składkach — natomiast miejsce opodatkowania wynagrodzenia należy ocenić osobno, na podstawie przepisów podatkowych i umowy z państwem, w którym Pani pracowała.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry. Czy mając zaświadczenie A1 i nie uzyskując wymaganego obrotu z Polski tj. 25% ZUS odrzuci kolejny wniosek o zaświadczenie a1? Czy można w jakiś sposób wyjaśnić sytuację?

      • Panie Zenonie,

        sam fakt, że obrót z Polski wyniósł mniej niż 25%, nie przesądza automatycznie odmowy. Przy działalności w kilku państwach ZUS ocenia łącznie m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód, patrząc przede wszystkim na przewidywaną sytuację w kolejnych 12 miesiącach — 25% to wskaźnik znacznej części działalności, a nie pojedynczy warunek zaliczeniowy.

        Ryzyko jednak istnieje i warto je potraktować poważnie. Jeżeli rzeczywisty przebieg pracy istotnie odbiegał od danych z wniosku, ZUS może ponownie przeanalizować sprawę, a w skrajnych przypadkach zmienić ocenę także za okres miniony — co mogłoby oznaczać składki należne w państwie wykonywania pracy.

        Dlatego zamiast czekać na decyzję, proponuję: opisać ZUS przyczyny niższego udziału Polski (np. sezonowość, utrata zlecenia), przedstawić dokumenty pokazujące rzeczywisty przebieg działalności w obu państwach oraz realny plan pracy na kolejny okres. Każda sprawa jest oceniana indywidualnie i rzetelne wyjaśnienie ma tu duże znaczenie. Zmiany okoliczności trwającego A1 zgłasza się instytucji, która wydała zaświadczenie ; przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, ale właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy i warto go potwierdzić w ZUS.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry,

      mam pytanie dotyczące pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Co w przypadku, gdy pracownik jedzie na tydzień do Niemiec, a potem wraca na tydzień przerwy do Polski (bez świadczenia pracy w PL). Czy w tym przypadku zaświadczenie A1 może być prawidłowo rozliczone? Co z zasadą 25%?

      • Pani Katarzyno,

        sam tydzień przerwy spędzony w Polsce nie jest pracą wykonywaną w Polsce i nie wlicza się do czasu pracy w kraju. Nie oznacza to jednak automatycznie, że A1 jest niemożliwe, ponieważ próg 25% dotyczy przede wszystkim zwykłej pracy w dwóch lub kilku państwach, a nie każdego delegowania.

        Jeżeli polski pracodawca wysyła pracownika czasowo do realizacji zadania w Niemczech, a pracownik nie wykonuje pracy w Polsce w ramach stałego modelu naprzemiennego, trzeba najpierw sprawdzić warunki delegowania z art. 12. W tym trybie znaczenie mają m.in. czas delegowania, więź z pracodawcą, działalność pracodawcy w Polsce i zakaz zastępowania innej osoby — nie wymóg 25% czasu pracy pracownika w Polsce podczas wyjazdu.

        Jeżeli natomiast praca w Niemczech i w Polsce ma być zwykłym, powtarzalnym schematem, wtedy analizuje się art. 13 i znaczną część pracy. Z podanego opisu wynika jednak praca w Niemczech oraz odpoczynek w Polsce, więc nie rekomendowałabym sztucznego organizowania 25% pracy bez wcześniejszego ustalenia właściwego trybu.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry,
      od 29.06.2023 do 30.11.2023 wykonywałem pracę (przedsiębiorca-prace budowlane) tylko w Niemczech (wniosek us-1). Później wystąpiłem o A1(na podstawie US-2) na pracę w Holandii i Polsce (75%/25%), od 01.04.2024 r. do 28.06.2025 r. W sumie to będzie 2 lata z przerwami. Czy po czerwcu 2025 i rozliczeniu tej ostatniej A1 muszę mieć przerwę w pracy za granicą 2 m-ce (tj. wykonywać ją tylko w Polsce), czy mogę zawiesić działalność na lipiec i sierpień i ponownie od 01.09.2025 wystąpić o A1 (US-2) na pracę w Holandii i Polsce (75/25)? Czy ograniczenie max 2 lat pracy na A1 dotyczy A1 na US-1, czy również US-2?

      • Panie Stefanie,

        limit 24 miesięcy i przerwa w delegowaniu dotyczą trybu z art. 12 rozporządzenia 883/2004, czyli czasowego przeniesienia działalności do jednego państwa (wniosek US-1). Przy A1 wydanym dla zwykłej pracy w dwóch państwach (wniosek US-2, art. 13) ten limit nie ma zastosowania — nie trzeba więc planować dwumiesięcznej pracy wyłącznie w Polsce tylko z powodu upływu 24 miesięcy.

        Nie oznacza to jednak dowolności. Przy każdym kolejnym wniosku w trybie pracy w kilku państwach ZUS ponownie ocenia, czy taki model jest rzeczywisty — bierze pod uwagę przewidywaną sytuację na następne 12 miesięcy i łącznie m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód. Próg około 25% jest wskaźnikiem znacznej części działalności w Polsce, a nie samodzielnym warunkiem, który rozstrzyga sprawę.

        Zawieszenie działalności na lipiec i sierpień nie jest w tym trybie wymagane, a jego skutki warto ocenić osobno — oznacza ono przerwę w tytule do ubezpieczeń, a przy wniosku składanym tuż po nim ZUS ocenia rzeczywisty przebieg działalności, nie sam fakt zawieszenia. Najważniejsze, żeby dane w kolejnym wniosku odpowiadały faktycznemu planowi pracy w Holandii i Polsce. Jeżeli okoliczności obecnego A1 zmienią się przed 28.06.2025, proszę zgłosić to instytucji, która wydała zaświadczenie — przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, choć właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry,
      mam do rozliczenia A1 – praca na własny rachunek w 2 krajach, Polska 25% i Holandia 75%.
      Rozliczam ją wysyłając do ZUS skany faktur oraz pismo POG? Czy coś jeszcze?
      Czy może przy następnym wniosku A1mam dołaczyć faktury?

      • Pani Karolino,

        nie ma jednego obowiązkowego „rozliczenia A1”, które składa się na specjalnym druku po zakończeniu zaświadczenia. Jeżeli otrzymała Pani z ZUS pismo z wezwaniem do przedstawienia dokumentów, należy odpowiedzieć w formie i terminie wskazanym w tym piśmie — skany faktur oraz zestawienie rzeczywistej aktywności w Polsce i w Holandii (daty, miejsca, zakres usług) są typowymi dowodami w takiej sprawie. Zakres dokumentów wyznacza treść wezwania, nie ogólna reguła.

        Przy kolejnym wniosku o A1 dla pracy w dwóch państwach ZUS ocenia przewidywaną sytuację na najbliższe 12 miesięcy, biorąc pod uwagę łącznie m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód — proporcja z poprzedniego okresu jest jedną z informacji, nie przepustką ani blokadą. Załączniki dołącza się zgodnie z kreatorem wniosku w eZUS, a dodatkowe dokumenty ZUS może dobrać wezwaniem.

        Jeżeli w trakcie ważności A1 zmieniły się okoliczności podane we wniosku, proszę pamiętać o zgłoszeniu zmiany instytucji, która wydała zaświadczenie ; przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, ale właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy i warto go potwierdzić w ZUS.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

      • Pani Karolino,

        uzupełniając poprzednią odpowiedź: zaświadczenia A1 nie rozlicza się na żadnym specjalnym druku i nie istnieje odrębna deklaracja zamykająca dokument. A1 potwierdza, że w okresie pracy za granicą podlegała Pani polskim ubezpieczeniom społecznym — nie jest dokumentem rozliczeniowym.

        W praktyce ZUS może natomiast — pismem, w toku wyjaśnień albo przy kolejnym wniosku — poprosić o dokumenty pokazujące rzeczywisty przebieg działalności w okresie ważności zaświadczenia: ewidencję miejsc i czasu pracy, faktury z podziałem na Polskę i Holandię, umowy. Warto mieć je uporządkowane na bieżąco, a nie odtwarzać po fakcie. Znaczenie ma też to, gdzie znajduje się centrum zainteresowania działalności — miejsce, z którego faktycznie zarządza Pani firmą i podejmuje decyzje.

        Jeżeli w okresie objętym A1 zmieniły się okoliczności podane we wniosku, zmianę zgłasza się instytucji, która wydała zaświadczenie ; przy A1 wydanym przez ZUS najczęstszą ścieżką jest wniosek US-35, ale właściwy tryb zależy od rodzaju sprawy i warto go potwierdzić w ZUS. Brak osobnego formularza rozliczeniowego nie zwalnia więc z obowiązku wykazania rzeczywistego przebiegu pracy i zgłaszania istotnych zmian.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Dzień dobry,

      Staram się o zaświadczenie A1. Wiem już że minimum 25% przychodu musi być w Polsce.
      A jak określić czas procentowo? 25% w Polsce wystarczy? Bo też nie można przekroczyć 183 dni poza granicą?

      • Pani Adriano,

        limit 183 dni nie jest limitem ważności A1. To pojęcie używane w analizie podatkowej, a jego znaczenie zależy od rodzaju dochodu i właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przekroczenie 183 dni za granicą samo w sobie nie przesądza, że A1 nie może obowiązywać.

        Również 25% czasu pracy nie jest warunkiem każdego A1. Przy zwykłej pracy w dwóch lub kilku państwach jest to wskaźnik znacznej części pracy w państwie zamieszkania. Przy działalności na własny rachunek ocenia się łącznie m.in. obrót, czas pracy, liczbę usług i dochód. Przy czasowym delegowaniu lub przeniesieniu działalności stosuje się inne warunki.

        Żeby odpowiedzieć, czy 25% czasu wystarczy w Pani przypadku, trzeba znać status — pracownik czy przedsiębiorca — państwa, częstotliwość pracy i podstawę planowanego A1. Analizę podatkową 183 dni należy wykonać osobno.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    • Witam,
      posiadam A1 od kwietnia br. wydaną do końca grudnia br. Praca w polsce i w niemczech, firma budowlana jednoosobowa.
      Do tej pory żadnego rachunku w polsce i dwa w niemczech. niestety z powodu dużych kosztów zus, zawieszam działalnośc jak wracam z niemiec i w polsce w tym czasie nie pracuje. Zastanawia mnie jak to wygląda prawnie, mogę zawieszać działalność w trakcie obowiązywania A1 ? miałem odwieszoną w kwietniu i odwieszoną w czercu. lipiec i sierpień zawieszona i teraz we wrześniu znowu odwiesze. Czymogę tak robić ??

      • Dzień dobry,

        zawieszenie JDG w okresie objętym A1 jest zmianą okoliczności, którą należy zgłosić do ZUS przez US-35 w eZUS. We wniosku proszę podać dokładne okresy zawieszenia i wznowienia działalności oraz rzeczywiste okresy pracy w Niemczech. ZUS oceni, czy trzeba zmienić albo anulować wydane zaświadczenie.

        Nie zakładałabym, że samo okresowe odwieszanie działalności pozwala zachować A1. Z opisu wynika, że podczas aktywnej działalności praca była wykonywana w Niemczech, a w Polsce nie było ani pracy, ani faktur. Trzeba więc sprawdzić, czy A1 wydano dla czasowego przeniesienia działalności, czy dla pracy w kilku państwach i czy fakty nadal odpowiadają tej podstawie.

        Próg 25% nie jest uniwersalnym warunkiem każdego A1. Przy pracy w kilku państwach ocenia się kilka kryteriów, a przy czasowym przeniesieniu działalności obowiązują inne zasady. Do czasu wyjaśnienia sprawy nie rekomendowałabym dalszego zawieszania i wznawiania działalności bez aktualizacji danych w ZUS.

        Pozdrawiam serdecznie,
        Olga Bielecka

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *