Strona główna > Praca za granicą > Jak uzyskać zaświadczenie A1 dla JDG? Instrukcja 2026
Jak uzyskać zaświadczenie A1 dla JDG? Instrukcja 2026
Aktualizacja merytoryczna: 08.09.2026 r.
Wyobraź sobie prostą sytuację. Prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce. Masz stałego klienta w kraju, ale na kilka miesięcy jedziesz do Belgii albo Niemiec wykonać usługę na miejscu. Wtedy bardzo szybko pojawia się pytanie: czy nadal płacisz składki ZUS w Polsce, czy już za granicą?
Właśnie po to jest zaświadczenie A1. To dokument, który potwierdza, że w czasie pracy za granicą nadal podlegasz polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. W praktyce dla wielu przedsiębiorców jest to jeden z tych papierów, o które zagraniczna kontrola pyta jako pierwsze.
Jeśli chcesz sprawdzić pełne zasady, pobierz oficjalny poradnik ZUS „Jak otrzymać zaświadczenie A1” (PDF, 36 stron). To materiał pomocniczy według stanu prawnego na 1 lipca 2023 r. W razie rozbieżności kieruj się aktualnymi instrukcjami i formularzami w serwisie ZUS.
Aktualne instrukcje ZUS opisują US-1 dla czasowego przeniesienia działalności do jednego państwa oraz US-2 dla działalności normalnie wykonywanej w dwóch lub kilku państwach. W tym artykule skupiamy się na czasowym wyjeździe przedsiębiorcy prowadzącego polską JDG i wyjaśniamy, dlaczego w tym scenariuszu właściwy jest US-1. Pokazujemy też, kiedy zastosowanie ma US-2. O wyborze formularza decyduje sposób wykonywania działalności, a nie sam fakt prowadzenia JDG.
Ten poradnik nie jest streszczeniem całego urzędowego opracowania. Skupiamy się na tym, co najczęściej dotyczy naszych klientów: jak uzyskać zaświadczenie A1 dla JDG, jakie warunki trzeba spełnić, który formularz wybrać i co przygotować, żeby nie utknąć na etapie wyjaśnień z ZUS.
Chcesz od razu przejść do oferty?
Jeśli interesuje Cię uzyskanie A1 i jego prawidłowe rozliczenie, przejdź od razu do naszej oferty dla przedsiębiorców prowadzących JDG.
Jak uzyskać zaświadczenie A1 dla JDG? Najważniejsze informacje w skrócie
Jeżeli chcesz szybko zrozumieć temat, zapamiętaj pięć rzeczy.
- Zaświadczenie A1 potwierdza, że mimo pracy za granicą nadal rozliczasz składki ZUS w Polsce.
- Formularz dobiera się do sposobu wykonywania działalności: przy jej czasowym przeniesieniu do jednego państwa przedsiębiorca składa US-1, a przy normalnym wykonywaniu działalności w dwóch lub kilku państwach – US-2.
- ZUS sprawdza przede wszystkim, czy normalnie prowadzisz działalność w Polsce, a nie tylko „na papierze”.
- Sam formularz nie wystarczy – trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające realną działalność w kraju.
- Jeśli ZUS ma komplet informacji i nie ma wątpliwości, może wydać zaświadczenie niezwłocznie. Przy postępowaniu wyjaśniającym termin wynosi do miesiąca, a w szczególnie skomplikowanej sprawie – do dwóch miesięcy.
Najczęstszy błąd wygląda tak: przedsiębiorca skupia się wyłącznie na samym wniosku, a za mało uwagi poświęca temu, jak pokaże ZUS-owi swoją działalność w Polsce. I to właśnie na tym etapie najczęściej zaczynają się schody.
Jeśli prowadzisz firmę samodzielnie, zobacz też nasz osobny poradnik o A1 dla działalności gospodarczej, w którym szerzej wyjaśniamy najczęstsze problemy przedsiębiorców pracujących za granicą.
Zarabiasz za granicą? Zostaw księgowość i A1 specjalistom.
Specjalizujemy się w obsłudze firm działających międzynarodowo. Przejmiemy od Ciebie cały ciężar formalności – od występowania o Zaświadczenia A1 ZUS i ich rozliczania, po kompleksową księgowość Twojej firmy. Opisz krótko swoją sytuację, a my przygotujemy wycenę dopasowaną do Twojego biznesu.
Kto i kiedy powinien wystąpić o zaświadczenie A1?
Zaświadczenie A1 dotyczy sytuacji, w których pracujesz w innym kraju UE, EOG albo w Szwajcarii, ale chcesz nadal pozostać w polskim systemie ubezpieczeń społecznych.
Najczęściej spotykamy trzy sytuacje:
- Pracownik delegowany przez polskiego pracodawcę do pracy w innym kraju UE.
- Przedsiębiorca prowadzący JDG w Polsce, który czasowo wykonuje działalność za granicą – na przykład jedzie na kontrakt budowlany do Niemiec, Belgii albo Holandii.
- Osoba pracująca w kilku państwach jednocześnie – na przykład kierowca, handlowiec albo specjalista pracujący zdalnie dla klientów z różnych krajów.
W tym artykule skupiamy się głównie na drugim przypadku, bo właśnie on najczęściej sprawia przedsiębiorcom najwięcej problemów. Jeśli delegujesz pracowników albo pracujesz stale w kilku krajach, zasady będą podobne tylko częściowo, ale formularze i sposób oceny sprawy przez ZUS mogą się różnić.
A co z pracownikami delegowanymi i osobami pracującymi w kilku krajach?
Oficjalny poradnik ZUS opisuje bardzo wiele scenariuszy: pracowników delegowanych, osoby pracujące równocześnie dla kilku pracodawców, urzędników, marynarzy i przedsiębiorców. To dlatego jest tak obszerny i dla wielu osób po prostu trudny do czytania.
Jeżeli więc jesteś właścicielem JDG i sam wyjeżdżasz za granicę świadczyć usługi, nie musisz przebijać się przez wszystkie te warianty naraz. Najważniejsze dla Ciebie są: wybór właściwego formularza, udowodnienie, że firma naprawdę działa w Polsce, i przygotowanie dokumentów, które to potwierdzą.
Dla przykładu: jeśli Pan Marek prowadzi firmę remontową w Polsce i jedzie na 4 miesiące do Belgii, to jego sprawa będzie oceniana inaczej niż sprawa spółki, która wysyła tam czterech pracowników na budowę. Z zewnątrz oba przypadki wyglądają podobnie, ale dla ZUS to już dwa różne tryby działania.
Wysyłasz pracowników? Co musi załatwić pracodawca – od wniosku US-3 po zgłoszenie w kraju pracy – opisujemy w poradniku o delegowaniu pracownika za granicę.
Jak uzyskać zaświadczenie A1 dla JDG? Najważniejsze warunki
To jest najważniejsza część całego tematu. Żeby dostać A1 jako przedsiębiorca, musisz przekonać ZUS, że normalnie wykonujesz działalność w Polsce. Innymi słowy: firma ma realnie funkcjonować w kraju, a wyjazd za granicę ma być czasowym etapem wykonywania działalności, a nie próbą „podpięcia się” pod polski ZUS bez rzeczywistego związku z Polską.
W praktyce ZUS patrzy zwykle na kilka rzeczy jednocześnie.
- Jak długo prowadzisz działalność w Polsce – co do zasady lepiej, gdy firma nie została założona tuż przed wyjazdem. W praktyce często mówi się o okresie co najmniej 2 miesięcy wcześniejszej działalności.
- Czy Twoja firma realnie działa w Polsce – czy masz klientów, dokumenty, koszty, zaplecze i codzienne ślady prowadzenia biznesu.
- Jaki jest udział działalności wykonywanej w Polsce – przy czasowym wyjeździe przepisy nie podają progu 25%, ale ZUS sprawdza, czy zwykle prowadzisz w kraju znaczną część działalności (wskaźnik 25% dotyczy pracy w kilku państwach). To ważny wskaźnik, ale nie zawsze jedyny.
- Czy masz w Polsce infrastrukturę i zaplecze – biuro, warsztat, sprzęt, leasing, umowy, konto firmowe, podatki, składki, rejestracje.
To nie działa zero-jedynkowo. Jeśli ktoś nie osiąga 25% obrotu w Polsce, to nie znaczy automatycznie, że A1 jest nie do uzyskania. Po prostu wtedy trzeba lepiej udokumentować inne elementy: liczbę umów w Polsce, czas prowadzenia firmy, koszty krajowe, kontakty z klientami i faktyczne centrum działalności.
Dobry przykład wygląda tak: Pani Anna prowadzi w Polsce działalność od roku, ma tu księgowość, wynajmuje mały lokal, opłaca ZUS i podatki, ma dwóch stałych klientów w kraju i jednego większego kontrahenta w Niemczech. Taka sprawa jest zwykle łatwiejsza do obrony niż sytuacja osoby, która założyła firmę miesiąc temu i od razu wyjeżdża wyłącznie do jednego zagranicznego zleceniodawcy.
Jak złożyć właściwy wniosek o A1 w PUE/eZUS? Instrukcja krok po kroku
ZUS prowadzi opisane tu ścieżki elektronicznie przez PUE/eZUS. Jeśli czasowo przenosisz działalność do jednego państwa, US-1 jest właściwym wnioskiem dla ścieżki opisanej przez ZUS, pod warunkiem że nadal normalnie prowadzisz działalność w Polsce, do której wrócisz. Jeśli normalnie wykonujesz działalność w dwóch lub kilku państwach, właściwy jest US-2. Kluczowa różnica: US-1 dotyczy czasowego wyjazdu z zamiarem powrotu do działalności w Polsce, a US-2 zwykłego modelu, w którym działalność jest wykonywana w co najmniej dwóch państwach.
Sam proces nie jest skomplikowany. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy wniosek jest zbyt ogólny albo nie pokazuje jasno, co robisz w Polsce, a co za granicą.
- Zaloguj się do PUE ZUS na swoim koncie.
- Przejdź do zakładki Płatnik albo Ubezpieczony.
- W katalogu usług wybierz dokument odpowiadający Twojemu scenariuszowi: US-1 przy czasowym przeniesieniu działalności do jednego państwa albo US-2 przy normalnym wykonywaniu działalności w dwóch lub kilku państwach.
- Uzupełnij dane – swoje, firmy, kraju wykonywania pracy i planowanego okresu wyjazdu.
- Opisz sytuację konkretnie – nie wpisuj tylko „wykonuję usługi za granicą”. Napisz, jaki to rodzaj usług, gdzie będą wykonywane, dla kogo i co dzieje się równolegle z działalnością w Polsce.
- Dodaj załączniki potwierdzające normalną działalność w Polsce.
- Podpisz i wyślij wniosek Profilem Zaufanym, podpisem kwalifikowanym albo inną metodą dostępną w systemie.
Właśnie punkt piąty najczęściej decyduje o tym, czy sprawa pójdzie sprawnie. ZUS nie chce ogólników. Jeśli ktoś pisze: „jadę do Belgii pracować”, to jest za mało. Jeśli natomiast wyjaśnia: „prowadzę działalność remontową w Polsce, mam tu stałe koszty, część klientów krajowych, a w Belgii wykonam zlecenie od konkretnego kontrahenta od maja do sierpnia”, to taki opis jest po prostu bardziej przekonujący.
ZUS · JDG · Praca za granicą
Zaświadczenie A1 dla JDG
Najważniejsze informacje w skrócie
Cel zaświadczenia
Potwierdza, że mimo pracy za granicą nadal rozliczasz składki ZUS w Polsce.
Właściwy formularz
US-1 dotyczy czasowego przeniesienia działalności do jednego państwa, a US-2 – normalnego wykonywania działalności w dwóch lub kilku państwach.
Co sprawdza ZUS?
Weryfikuje przede wszystkim, czy naprawdę prowadzisz działalność w Polsce – a nie tylko „na papierze”.
Wymagane dokumenty
Sam formularz nie wystarczy – dołącz dokumenty potwierdzające realną działalność na terenie kraju.
Czas oczekiwania
Jeśli ZUS ma komplet informacji i nie ma wątpliwości, może wydać A1 niezwłocznie. Przy wyjaśnieniach termin wynosi do miesiąca, a w szczególnie skomplikowanej sprawie – do dwóch miesięcy.
⚠ Najczęstszy błąd
Przedsiębiorcy skupiają się wyłącznie na samym wniosku, zamiast zadbać o to, jak pokażą ZUS-owi swoją działalność w Polsce. To właśnie na tym etapie najczęściej zaczynają się schody.
Jakie dokumenty dołączyć do wniosku o A1?
To etap, którego nie warto robić na szybko. Sam formularz – US-1 czy US-2 – to za mało. Potrzebujesz dokumentów, które pokażą, że Twoja działalność w Polsce jest prawdziwa, aktywna i da się ją zweryfikować.
Najczęściej przydają się:
- faktury sprzedażowe i kosztowe,
- umowy z polskimi kontrahentami,
- umowa z kontrahentem zagranicznym,
- KPiR albo ewidencja ryczałtowa,
- potwierdzenia opłacania podatków i składek ZUS,
- dokumenty potwierdzające zaplecze firmy w Polsce, na przykład umowa najmu, leasing sprzętu albo dokumenty związane z lokalem.
W praktyce dobrze działa prosta zasada: jeśli ktoś z zewnątrz weźmie Twój wniosek do ręki, powinien po kilku minutach zrozumieć, że ta firma naprawdę działa w Polsce, a wyjazd za granicę jest tylko jednym z etapów prowadzenia biznesu.
Przykład? Jeśli wykonujesz usługi budowlane w Holandii, to sam zagraniczny kontrakt nie wystarczy. Dużo lepiej wygląda komplet: umowa z klientem zagranicznym, kilka polskich faktur sprzedażowych, koszty firmowe z Polski, potwierdzenia ZUS, ewidencja księgowa i dokument pokazujący, że firma ma tu realne zaplecze. Wtedy ZUS widzi całą historię, a nie tylko pojedynczy wyjazd.
Chcesz od razu porozmawiać o zleceniu usługi?
Jeśli prowadzisz JDG, pracujesz za granicą i chcesz zlecić uzyskanie A1, jego rozliczenie albo pełną obsługę księgowości, zadzwoń do nas.
Telefon jest przeznaczony dla osób zainteresowanych zakupem usługi.
Ile się czeka na A1 i co zrobić po jego otrzymaniu?
ZUS podaje, że wyda zaświadczenie niezwłocznie, jeśli ma wszystkie informacje i nie ma wątpliwości. Jeśli musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, termin wynosi do miesiąca, a w szczególnie skomplikowanej sprawie – do dwóch miesięcy.
Jeśli czegoś brakuje, wniosek łatwo wpada w tryb wyjaśnień. A to oznacza dodatkowy czas, dodatkowe pytania i niepotrzebny stres tuż przed wyjazdem albo już w trakcie pracy za granicą.
Po otrzymaniu A1 pamiętaj o dwóch rzeczach. Po pierwsze: miej dokument pod ręką. Na budowie, przy kontroli, podczas rejestracji albo przy współpracy z zagranicznym kontrahentem może się okazać potrzebny szybciej, niż myślisz.
Po drugie: samo A1 nie zamyka tematu. To, że nadal płacisz składki ZUS w Polsce, nie oznacza jeszcze automatycznie, że wszystkie kwestie podatkowe są rozwiązane. Dalej trzeba przeanalizować sposób rozliczenia dochodów, zasady wynikające z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i wpływ czasu pobytu za granicą na podatki.
To właśnie dlatego część przedsiębiorców czuje się bezpiecznie po uzyskaniu A1, a potem dopiero dowiaduje się, że problem wcale się nie skończył – tylko przeszedł z etapu ZUS na etap podatków i bieżących rozliczeń.
Na jak długo wydawane jest zaświadczenie A1?
Zaświadczenie A1 wydawane jest na konkretny okres i dla konkretnej sytuacji. Co do zasady mówimy zwykle o czasie do 24 miesięcy. W szczególnych przypadkach można próbować wystąpić o porozumienie wyjątkowe między ZUS a instytucją zagraniczną, ale to już nie jest standardowa, prosta ścieżka.
W praktyce warto patrzeć na A1 nie jak na dokument „na zapas”, tylko jak na dokument dopasowany do konkretnego kontraktu, wyjazdu i stanu faktycznego.
Najczęstsze błędy przy składaniu wniosku o A1
Najwięcej problemów nie bierze się z braku wiedzy o samym formularzu, tylko z pozornie drobnych zaniedbań.
- Wniosek jest wypełniony zbyt ogólnie.
- Załączniki nie pokazują realnej działalności w Polsce.
- Przedsiębiorca wybiera zły formularz.
- Ktoś zakłada, że samo A1 załatwia także kwestie podatkowe.
- Wniosek jest składany zbyt późno, kiedy wyjazd już się zaczyna i nie ma czasu na uzupełnienia.
Jeśli Twoja sytuacja nie jest typowa – na przykład pracujesz naprzemiennie w Polsce i za granicą, masz kilku kontrahentów w różnych krajach albo nie osiągasz 25% obrotu w Polsce – lepiej przygotować sprawę dokładniej jeszcze przed wysłaniem dokumentów.
Jeśli wniosek został złożony za późno albo próbujesz uporządkować wcześniejszy okres pracy, przeczytaj też nasz tekst o A1 z datą wsteczną i sprawdź, w jakich sytuacjach w ogóle jest to możliwe.
Dlaczego ten poradnik jest praktyczny?
W Biurze Rachunkowym Precyzja na co dzień pracujemy z przedsiębiorcami prowadzącymi JDG z dochodami zagranicznymi oraz z osobami, które potrzebują zaświadczenia A1 i późniejszego prawidłowego rozliczenia.
Ten artykuł nie jest przepisaniem urzędowego poradnika. Został przygotowany na podstawie realnych problemów, z którymi najczęściej zgłaszają się do nas klienci: wyboru właściwego formularza, udokumentowania działalności w Polsce, przygotowania załączników do ZUS i połączenia A1 z późniejszymi rozliczeniami.
Zależy nam, żeby czytelnik po przeczytaniu tego tekstu rozumiał nie tylko co mówi przepis, ale też jak wygląda to w praktyce i na czym przedsiębiorcy najczęściej popełniają błędy.
Jeżeli Twoja sytuacja jest bardziej złożona, na przykład pracujesz naprzemiennie w kilku krajach, masz nietypową strukturę klientów albo chcesz połączyć A1 z pełną obsługą księgowości JDG, potrzebna jest już indywidualna analiza dokumentów i modelu rozliczeń.
FAQ – najczęstsze pytania o zaświadczenie A1 dla JDG
Czy jako przedsiębiorca zawsze muszę mieć A1, jeśli pracuję za granicą?
Nie w każdej sytuacji automatycznie, ale w praktyce bardzo często tak. Jeśli prowadzisz JDG w Polsce i czasowo wykonujesz działalność w innym kraju UE, EOG albo w Szwajcarii, zaświadczenie A1 zwykle jest potrzebne, aby potwierdzić, że nadal podlegasz pod polski ZUS.
Jaki formularz składa przedsiębiorca – US-1 czy US-2?
Jeśli czasowo przenosisz działalność do jednego państwa i nadal normalnie prowadzisz działalność w Polsce, do której wrócisz, składasz formularz US-1. Jeśli zwykły model Twojej działalności obejmuje co najmniej dwa państwa, składasz US-2. O wyborze formularza decyduje sposób wykonywania działalności, a nie sam fakt prowadzenia JDG.
Czy bez 25% obrotu w Polsce nie da się uzyskać A1?
Nie. Zasada 25% jest ważnym wskaźnikiem praktycznym, ale nie jedynym. Jeśli nie osiągasz takiego poziomu obrotu w Polsce, nadal możesz uzyskać A1, o ile przedstawisz inne mocne dowody, że normalnie prowadzisz działalność w kraju.
Jakie dokumenty najczęściej trzeba dołączyć do wniosku o A1?
Najczęściej są to faktury, umowy z polskimi i zagranicznymi kontrahentami, KPiR albo ewidencja ryczałtowa, potwierdzenia opłacania podatków i ZUS oraz dokumenty pokazujące, że firma ma realne zaplecze w Polsce.
Ile czeka się na wydanie A1?
ZUS może wydać A1 niezwłocznie, jeśli ma komplet informacji i nie ma wątpliwości. Postępowanie wyjaśniające może potrwać do miesiąca, a szczególnie skomplikowana sprawa – do dwóch miesięcy.
Czy A1 załatwia także temat podatków za granicą?
Nie. Zaświadczenie A1 dotyczy przede wszystkim ubezpieczeń społecznych. To, że nadal opłacasz składki ZUS w Polsce, nie oznacza jeszcze automatycznie, że nie masz obowiązków podatkowych za granicą.
Czy A1 wydawane jest bezterminowo?
Nie. Zaświadczenie A1 wydawane jest na określony czas i dla konkretnej sytuacji. W praktyce najczęściej mówimy o okresie do 24 miesięcy.
Czy po uzyskaniu A1 trzeba jeszcze coś zrobić?
Tak. Samo uzyskanie dokumentu to dopiero pierwszy etap. Później trzeba zadbać o prawidłowe rozliczenie ZUS, podatków i dochodów zagranicznych oraz o to, aby dokumentacja była spójna z rzeczywistym sposobem prowadzenia działalności.
Czy pomagacie tylko w uzyskaniu A1, czy także w dalszych rozliczeniach?
Tak. Obsługa może obejmować zarówno jednorazowe wystąpienie o A1 i rozliczenie A1, jak i wystąpienie o A1 i rozliczenie A1 wraz z comiesięczną księgowością JDG.
Dbamy o to, aby nasze artykuły były praktyczne i oparte na realnym doświadczeniu.
Pamiętaj jednak, że podatki i księgowość, zwłaszcza w przypadku
jednoosobowej działalności gospodarczej z dochodami zagranicznymi i zaświadczeń A1,
wymagają indywidualnej analizy.
To, co działa w jednym przypadku, w innym może wyglądać zupełnie inaczej.
Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoja sytuacja jest rozliczona prawidłowo,
skontaktuj się z nami.
Przeczytaj również
lis 12, 2026
Jak uzyskać A1 na JDG, zanim przepadnie ci kontrakt
paź 05, 2026
Delegowanie pracowników do Francji – deklaracja SIPSI i karta Carte BTP krok po kroku
paź 05, 2026